Port of Thessaloniki Trust Fund

Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου

Port of Thessaloniki Trust Fund

Date of Establishment: 1930-01-27 | Date of Dissolution: 1953-12-05

The Port of Thessaloniki Trust Fund was established in January 1930, marking the beginning of a new era for the port of Thessaloniki, which until then had been operated by the French Company for the Exploitation of the Port of Thessaloniki. The French Company had managed the port since the period of the Ottoman Empire, having assumed its operation with special privileges beginning in 1904.

The French Company for the Exploitation of the Port of Thessaloniki was founded in 1904 and had undertaken the port’s management for 40 years, with the contract set to expire on July 1, 1944. At a time when Thessaloniki was still part of the Ottoman Empire, the Company enjoyed exclusive privileges for the exploitation and administration of the port—privileges that were extended after the city became part of the Greek state in 1912.

Although the French Company invested in certain basic infrastructures, the years following the Balkan Wars and the establishment of the Serbian Free Zone and the Thessaloniki Free Zone highlighted the need for substantial upgrades. As Thessaloniki developed into an international port, it required more modern technical and storage facilities, as well as new loading, unloading, and transport equipment. However, the French Company was unwilling to proceed with such works without a significant extension of its contract—a condition that the Greek government and the Thessaloniki Free Zone categorically rejected.

The financial situation of the French Company had already become precarious, mainly due to the devaluation of the drachma during the 1920s, which placed it in a state of crisis. Its total revenues had declined significantly, and the Company was unable to undertake major investments for the port’s development. According to government representative Nikos Kitsikis, the Company’s financial crisis made its removal from the port’s management necessary.

Negotiations for the purchase or leasing of the port’s exploitation rights began in 1929. The French Company demanded exorbitant sums for the renewal of the contract, requesting an annual lease payment of 10,000,000 drachmas, while its annual revenues did not exceed 4,500,000 drachmas. Ultimately, the rights were leased for 8,000,000 drachmas per year, a sum considered high and which provoked strong reactions from the opposition.

On October 26, 1929, the Greek government signed the preliminary agreement for the leasing of exploitation rights with the French Company. On December 19, 1929, the bill establishing the Port of Thessaloniki Trust Fund was passed by the Parliament, and on January 27, 1930, the Trust Fund was officially founded as a Legal Entity of Public Law. On January 30, 1930, the final contract with the French Company was signed, and on February 20, 1930, the Board of the Port of Thessaloniki Trust Fund assumed control of the customs port facilities and services, along with the personnel of the French Company.

The new organization took on responsibility for the management and development of the port under the supervision of the Thessaloniki Free Zone. Vasilis Dimitriou was appointed president of the Trust Fund, while its administration was entrusted to a committee composed of members of the Thessaloniki Free Zone as well as representatives of the Nautical and Professional Chamber of Thessaloniki.

The principal mission of the Port of Thessaloniki Trust Fund was the maintenance of existing port facilities and the construction of new ones to support the increasing flow of commerce. The organization launched major construction projects such as new piers, the expansion of quay walls and the breakwater, and the expropriation of land for port development. It also undertook the construction of buildings to house port services and the Port Authority.

At the same time, the operation of the Trust Fund ensured that Thessaloniki would remain an important commercial hub, serving the needs of Greece and neighboring Balkan countries. Port activities included both the export of Greek products and the transit of imported goods.

Although the Port of Thessaloniki Trust Fund functioned independently, in practice the port’s management was controlled by the Thessaloniki Free Zone. The existence of two port authorities with similar missions led to discussions regarding the effectiveness and financial impact of this dual administrative structure. The Thessaloniki Free Zone held the leading role in management, informally assuming the financial support of the Trust Fund, while both organizations operated in a complementary manner without competition.

The first organizational restructuring of the Trust Fund took place in 1935, while in 1939 a new operational regulation was drafted, strengthening the Trust Fund’s technical department to improve the efficiency of port works.

After liberation from German occupation, the Trust Fund undertook the restoration of damage suffered by the port during the war. By the early 1950s, port infrastructure had been largely restored and modernized.

In 1953, under Legislative Decree 2551/53, the decision was made to merge the Trust Fund with the Thessaloniki Free Zone, creating a single public organization under the name “Organization of the Thessaloniki Free Zone and Port” (ΕΖΛΘ). This merger aimed to improve the organization and efficient management of the port of Thessaloniki, enhancing its role as a major commercial hub in the Balkans and the Eastern Mediterranean.

The establishment of the Port of Thessaloniki Trust Fund and the withdrawal of the French Company for the Exploitation of the Port of Thessaloniki were significant steps toward the Hellenization and modernization of the port of Thessaloniki. Despite the financial difficulties and political challenges of the time, the Trust Fund succeeded in carrying out important projects that contributed to the upgrading of port facilities and the port’s continued role as a key commercial center in the region. The merger with the Thessaloniki Free Zone in 1953 paved the way for further development and strengthened Thessaloniki’s position as an international commercial hub.

→ Port of Thessaloniki. Initially a customs-controlled area, located at the First Pier.
→ Outer harbor of Thessaloniki, extending from the old seafront to the White Tower Pier.

Legal entity under public law

Τhe first budget of the Port of Thessaloniki Trust Fund reveals critical information about the way the port operated both under the French Company and after the transition to the Trust Fund. Although the primary role of the Trust Fund was the planning and execution of major port development works, it also continued to function as the operating company of the port’s customs-controlled area—an activity that had begun during the period of the French Company.

The revenues of the Port of Thessaloniki Trust Fund came from various sources, reflecting the dual nature of the port as both a commercial and customs hub:

1. Loading and unloading fees: The Trust Fund collected fees for stevedoring services provided to the vessels calling at the port.
2. Passenger ship tickets: A significant source of revenue also came from the passenger vessels that used the port’s facilities.
3. Customs duties: As a customs-controlled area, the Trust Fund received revenue from duties imposed on goods transported through the port.
4. Anchorage fees: The Trust Fund collected fees from vessels anchoring within the port area.
5. Warehouse rentals: Another important income source was the rental of storage facilities to businesses and merchants using the port.
6. The most important revenue, however, came from the interest-free loan provided by the Thessaloniki Free Zone, which offered financial support to the Trust Fund to cover its operating needs.

The main expense of the Port of Thessaloniki Trust Fund was the payment of the lease to the French Company, as well as the exploitation rights it was obliged to pay. This relationship with the French Company continued until the expiration of the contract in 1944.

Although the Trust Fund was responsible for the overall management of the port, it did not have its own Stevedoring Service—that is, an autonomous, organized service to undertake loading and unloading operations. Instead, the Trust Fund’s Loading and Unloading Service was limited to the use of stevedoring supervisors, whose main duties were to oversee the work and calculate port fees based on cargo weights by checking cargo manifests.

The main loading and unloading operations remained in the hands of contracting stevedores and dockworkers, who were responsible for the physical handling of goods. The dockworkers were organized into teams and worked together with contractors, whereas the Trust Fund’s supervisors had a primarily regulatory and supervisory role.

The revenues of the Trust Fund came from both port dues and port taxes:

1. Port dues: Collected directly by the Trust Fund, these included the fees imposed for the use of port facilities.
2. Contractual port taxes: These taxes were collected by the customs office on behalf of the Trust Fund, since the port operated within a customs-controlled area.
3. Special Land Port Tax: This tax was collected through a unique leasing arrangement, under which contractors were assigned responsibility for tax collection.
   Primary Purpose and Future Development

The main purpose of the Port of Thessaloniki Trust Fund was the planning and execution of major port works, in which the city’s commercial and industrial bodies placed significant hopes for the advancement of trade. Expectations for the expansion of the port, the improvement of its infrastructure, and the establishment of Thessaloniki as a central commercial hub for the Balkans and the Eastern Mediterranean formed key pillars of the Trust Fund’s mission.

Although the operation of the Trust Fund began with limited capabilities and staff, its core functions provided the foundation for the port’s future development—both in terms of commercial activity and technical infrastructure.

1. Νομοθετικό Διάταγμα, «ΠΕΡΙ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ», ΦΕΚ 181 - 04.07.1923: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFToK5ZPxbUuXdtvSoClrL8RZsdmVE36E95MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuTRy6r6dX4LRfwqDA5kSrX4eiPnDACKKMyzD56vJcUdu

2. Νόμος 3163, "ΠΕΡΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΠΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 1923 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ "ΠΕΡΙ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ," ΦΕΚ 181 - 05.08.1924: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFDWqVnkvhsTndtvSoClrL8RZsdmVE36E95MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuYvHQo0twzjqpkMIb1ih0haH5XhSUQ9RErv9yz0_cPA7

3. Νομοθετικό Διάταγμα «Περί τροποποιήσεως της παρ. 6 του άρθ. 18 του από 28 Ιουνίου εε. ΝΔ/τος περί λιμένων και Λιμεν. Ταμείων», 20 Σεπτ. 1923, ΦΕΚ 278/1 Οκτ. 1923: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFToK5ZPxbUuXdtvSoClrL8XZoNjnH3CZh5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuY2AhZ1zBObgFr_uZHfYidGsEYUq5o6kqceRw--eSiZD

4. Νομοθετικό Διάταγμα «Περί των υποχρεώσεων των Λιμεν. Ταμείων του Κράτους», 26 Απρι. 1926, ΦΕΚ 169/26 Μαίου 1926: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHASqbALoqghXdtvSoClrL8Gl-APRkFu5B5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIubCz1zgFi2O4rOqxgt0UGncNSl-0IGXyw5XcC2nCT-5L

5. Νομοθετικό Διάταγμα «Περί κυρώσεως και τροποποιήσεως του ν.δ. της 17/21 Σεπτ. 1926 περί τροποποιήσεως διατάξεων τινων αφορωσών τους λιμενικούς φόρους και τους περί λιμένων Νόμους», 13 Νοεμ. 1927, ΦΕΚ 262/13 Νοεμ. 1927: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wGfC5kkMS5prHdtvSoClrL8tPgYioSqM0V5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuXXyyh1Pmm12ULSbZhACC4_4eVdoauPbodViEX-XFGNn

6. Νόμος 3807 «Περί κυρώσεως του ν.δ. 13/13 Νοεμ. 1927 Περί κυρώσεως και τροποποιήσεως του ν.δ. της 17 Σεπτ. 1926 ‘’Περί τροποποιήσεως διατάξεων τινων αφορωσών τους λιμενικούς φόρους και τους περί λιμένων Νόμου’’», ΦΕΚ 23/23 Ιαν. 1929: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wE8cLD08eZ_KndtvSoClrL8g-i4vJQsN8HtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijK5XUMlRI2LZbFPhp3zti7gqzBYYx9VFb-Ty3k538L3N

7. Νόμος 4463, «Περί συστάσεως εν Θεσσαλονίκη Λιμενικού Ταμείου», ΦΕΚ 25, τ. Α, 25 Ιανουαρίου 1930: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wED7Mjjd1T463dtvSoClrL8O8rYwwqcc7DtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijN9rZYb2jEzd-bhqp6YSv4Oul488L5KF66rx8CKhxEMy

8. Νόμος 4499, «Περί τροποποιήσεως των κειμένων διατάξεων περί Λιμεν. Ταμείων» ΦΕΚ 91/28 Μαρτ. 1930: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wED7Mjjd1T463dtvSoClrL8r598mVlpWhjtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijMKqt-eH4CE5GCTxvcbUuTNp73S1LS1YE2IAIvRDQyPM

9. Νομοθετικό Διάταγμα, «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεων περί Λιμενικών Ταμείων», 22 Ιουλ. 1933 ΦΕΚ 214/22 Ιουλ. 1933: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wH_ypx3bMpPMXdtvSoClrL8Ap8iVLKqPI95MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuQmEeJlgRoS7rpgX4Wg7iHA_pB3gv5vtpTA6UAdcY1uS

10. Νόμος 5988, «Περί κυρώσεως, τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του από 22 Ιουλίου 1933 ΝΔ ‘’περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεων περί Λιμενικών Ταμείων», ΦΕΚ 14, τ. Α, 15 Ιανουαρίου 1934: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHGyShxJnoFm3dtvSoClrL8XHaH_MviECXtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijLU0Q2PX6NPwzeCc5f-gGBel_z_P-MTDfUA99bfO_BV5

11. Διάταγμα «Περί συγκροτήσεως των Λιμενικών Επιτροπών», 4 Απριλ. 1934 , ΦΕΚ 128 / 13 Απριλ. 1934: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHGyShxJnoFm3dtvSoClrL85NiJq5bJdVR5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuSLCBt2VkcmcbwjDLlmk74xYUntBNh-SI5Cr5jpnQum3

12. Νόμος 6178 «Περί της Υπηρεσίας Μηχανημάτων Λιμεν. Έργων», ΦΕΚ 214/10 Ιουλ. 1934: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHGyShxJnoFm3dtvSoClrL8Ap8iVLKqPI95MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuajPu761EXZQIg3DRiCiKmqfvgU6By3fHebk9ANHoLwz

13. Αναγκαστικός Νόμος, «Περί παροχής υπό του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης δανείου προς τους υπαλλήλους αυτού», 28 Οκτ. 1935 ΦΕΚ 493/28 Οκτ. 1935: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFO_KkoXZFLcndtvSoClrL8qNj3OYLgOHJ5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIue83_JkciuEG5tU_rR45C3-15ptJEKQLMk1eyloL1IIR

14. Βασιλικό Διάταγμα, «Περί καταργήσεως λιμενικού φόρου επί εξωτερικού διαμετακομιζομένων δι’ Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης», ΦΕκ 335, τ. Α, 8 Αυγούστου 1936: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wE1WF5u8f_rVXdtvSoClrL8v5q8E-F1RT15MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIudOD7MGQsLn301ZuTDZ76QL_2EzhTVfqupU-N8UEytdo

14) Νομοθετικό Διάταγμα, νόμος 2551, «Περί συγχωνεύσεως της Επιτροπείας Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης και του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης», ΦΕΚ 229, τ. Α, 27 Αυγούστου 1953: http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFluEIlbBWzpXdtvSoClrL8Cqi_epRn1g95MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuU9pSBDwtrZxFitFO9udovZRvERGbkqMiDDcuHn3LcjE

Η λειτουργία του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης (ΛΤΘ) διέπεται από τη γενική νομοθεσία των λιμενικών ταμείων και το νόμο της σύστασής του. Από την ίδρυσή του το 1930, το ΛΤΘ υιοθέτησε αρχικά την εσωτερική δομή και το οργανόγραμμα της Γαλλικής Εταιρείας Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης, συνεχίζοντας τη διαχείριση του λιμένα με παρόμοιες διοικητικές διαδικασίες.
Επιτροπεία και Διοίκηση

Το ΛΤΘ διοικείται από την Επιτροπεία, που αποτελεί το ανώτατο διοικητικό όργανο, και την Εκτελεστική Επιτροπή, που αναλαμβάνει την εφαρμογή των αποφάσεων της Επιτροπείας. Από τις 27 Νοεμβρίου 1933, θεσπίζεται και θέση Διευθυντή για την αποτελεσματικότερη λειτουργία και την καλύτερη εποπτεία των λιμενικών δραστηριοτήτων.
Αρχική Δομή

Στα πρώτα χρόνια λειτουργίας του ΛΤΘ, η οργάνωσή του περιλάμβανε βασικά τμήματα και υπηρεσίες, παρόμοια με αυτά της Γαλλικής Εταιρείας. Κάτω από την Επιτροπεία υπάγονταν τα εξής τμήματα:

• Γραμματεία
• Στατιστική Υπηρεσία
• Λογιστήριο
• Γραφείο Λιμενικών Δικαιωμάτων
• Ταμείο
• Εξωτερική Υπηρεσία

Στην Εξωτερική Υπηρεσία υπάγονταν δύο βασικές υποδομές του λιμένα:

• Υπηρεσία Υδρεύσεως και Γερανών
• Υπηρεσία Φορτοεκφορτώσεως

Αναδιάρθρωση το 1935
Ο νέος Οργανισμός Λειτουργίας του ΛΤΘ κατατέθηκε τον Μάρτιο του 1935, σηματοδοτώντας μια πιο συγκροτημένη δομή. Με βάση αυτόν, το ΛΤΘ απασχολούσε 85 υπαλλήλους (86 από τον Απρίλιο) και 16 ημερομίσθιους, με συνολικό προσωπικό 101 άτομα (102 από τον Απρίλιο).

Η νέα δομή του ΛΤΘ περιλάμβανε τα εξής τμήματα:

• Τμήμα Γραμματείας
• Τεχνική Υπηρεσία
• Τμήμα Λογιστηρίου και Ελέγχου
• Τμήμα Στατιστικής
• Τμήμα Αποθήκης Εμπορευμάτων
• Τμήμα Αποθήκης Υλικών
• Εξωτερική Υπηρεσία
• Υπηρεσία Γερανών
  -Τμήμα Υπαλλήλων Λιμενικού Φόρου Ξηράς

Διάρθρωση βάσει Οργανισμού Υπηρεσιών του ΛΤΘ

Με τον νέο "Οργανισμό Υπηρεσιών του ΛΤΘ", η λειτουργία του ΛΤΘ διαχωρίζεται σε δύο κύριες υπηρεσίες: Υπηρεσία Εκμετάλλευσης και Τεχνική Υπηρεσία.

Υπηρεσία Εκμετάλλευσης:
    Τμήμα Γραμματείας
    Υπηρεσία Κινήσεως Ατμοπλοίων και Υδρεύσεως
    Υπηρεσία Αποθηκών
    Τμήμα Οικονομικών Υπηρεσιών, το οποίο περιλαμβάνει το Ελεγκτήριο και το Λογιστήριο
    Υπηρεσία Βεβαιώσεως Λιμενικών Δικαιωμάτων και Τελών, η οποία περιλαμβάνει την Εξωτερική και Εσωτερική Υπηρεσία
    Γραφείο Στατιστικής και Μελετών
    Υπηρεσία Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Λιμενικού Φόρου Ξηράς
Τεχνική Υπηρεσία:
    Τμήμα Κατασκευής Νέων Έργων και Συντήρησης Υπαρχόντων
    Μηχανολογική Υπηρεσία Κινήσεως Γερανών

Εξέλιξη της Δομής

Η εσωτερική δομή του ΛΤΘ συνεχώς εξελισσόταν, ώστε να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες του λιμανιού και των εμπλεκόμενων φορέων. Η Τεχνική Υπηρεσία ενισχύθηκε σημαντικά, καθώς η ανάπτυξη των λιμενικών έργων θεωρήθηκε κρίσιμη για την οικονομική πρόοδο της Θεσσαλονίκης. Η Υπηρεσία Εκμετάλλευσης επικεντρώθηκε στη διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών του λιμανιού, επιβλέποντας τη χρήση των υποδομών και τον έλεγχο των οικονομικών εσόδων από τα λιμενικά δικαιώματα και τέλη.

Η οργανωτική αυτή διάρθρωση επέτρεψε στο ΛΤΘ να λειτουργεί με μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότητα, διασφαλίζοντας την ομαλή λειτουργία του λιμένα της Θεσσαλονίκης και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των λιμενικών του υποδομών.

Το Λιμενικό Ταμείο Θεσσαλονίκης (ΛΤΘ) ιδρύθηκε το 1930, σε μια περίοδο μεγάλων οικονομικών και γεωπολιτικών αλλαγών τόσο για την Ελλάδα όσο και για τα Βαλκάνια. Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και την ένταξή της στο ελληνικό κράτος το 1912, το λιμάνι της πόλης συνέχισε να λειτουργεί υπό την εκμετάλλευση της Γαλλικής Εταιρείας Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης. Η Γαλλική Εταιρεία είχε αναλάβει τη διαχείριση του λιμανιού από το 1904, ενώ διατήρησε αυτό το προνόμιο μέχρι το 1944.

Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, ως ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά και στρατηγικά λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων, αποτέλεσε κρίσιμο κόμβο για το διαμετακομιστικό εμπόριο μεταξύ της Ελλάδας και των γειτονικών βαλκανικών κρατών, όπως η Σερβία. Η υπογραφή συμφωνιών, όπως η Ελληνοσερβική Σύμβαση για την ίδρυση της Σερβικής Ελεύθερης Ζώνης Θεσσαλονίκης και η ίδρυση της Ελληνικής Ελεύθερης Ζώνης Θεσσαλονίκης (ΕΖΘ), ενίσχυσαν το διεθνή ρόλο του λιμανιού ως εμπορικού κόμβου.

Παρόλα αυτά, η Γαλλική Εταιρεία δεν προχώρησε στις απαιτούμενες επενδύσεις για την αναβάθμιση του λιμανιού, κάτι που οδήγησε την ελληνική κυβέρνηση να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις. Έτσι, το 1930, το ΛΤΘ αναλαμβάνει τη διαχείριση του λιμένα, με την προοπτική να ελληνοποιήσει τη λειτουργία του και να προωθήσει τον εκσυγχρονισμό των λιμενικών υποδομών.

Το ΛΤΘ είχε ως βασικό στόχο την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής για τον εκσυγχρονισμό του λιμένα και την αύξηση της εμπορικής του δυναμικότητας. Στην πράξη, το ΛΤΘ λειτουργούσε σε συνεργασία με την ΕΖΘ, η οποία διατηρούσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διοίκηση και διαχείριση του λιμένα, παρά την τυπική διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο οργανισμών.

Η ίδρυση του ΛΤΘ συνέπεσε με μια περίοδο παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η οποία επηρέασε αρνητικά τις δυνατότητες επενδύσεων σε νέες λιμενικές υποδομές. Παρά τις δυσκολίες, το ΛΤΘ κατάφερε να προχωρήσει σε σημαντικά έργα, όπως η κατασκευή νέων προβλητών και η αναβάθμιση των υπαρχόντων εγκαταστάσεων.

Η Θεσσαλονίκη, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, συνδέθηκε ιστορικά με το εμπόριο στα Βαλκάνια και την Ανατολή, και το λιμάνι της αποτέλεσε το κέντρο αυτής της εμπορικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η παγκόσμια ύφεση του 1929, οι γεωπολιτικές εντάσεις στα Βαλκάνια, και αργότερα ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, δημιούργησαν σημαντικά εμπόδια στην περαιτέρω ανάπτυξη του λιμανιού.

Μετά το τέλος του πολέμου, το λιμάνι υπέστη σοβαρές ζημιές, αλλά τα βρετανικά στρατεύματα ξεκίνησαν την αποκατάσταση των υποδομών, ενώ το ΛΤΘ ανέλαβε ξανά ενεργό ρόλο στην ανασυγκρότηση του λιμένα. Τελικά, το 1953, το ΛΤΘ συγχωνεύθηκε με την ΕΖΘ για να δημιουργηθεί ένας ενιαίος οργανισμός διαχείρισης του λιμένα, ο Οργανισμός Ελευθέρας Ζώνης και Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΕΖΛΘ), θέτοντας έτσι τα θεμέλια για την εκσυγχρονισμένη λειτουργία του λιμανιού τις επόμενες δεκαετίες.

Επιτροπεία ΛΤΘ (από 1930-1-27 έως 1953-12-5)

Ελευθέρα Ζώνη Θεσσαλονίκης (Ημερομηνία Ίδρυσης: 1923-03-01| Ημερομηνία Διάλυσης: 1953-12-05)

Ποσειδών Α.Ε. Λιμενικών Μεταφορών Θεσσαλονίκης (ίδρυση: 1925-11-17| Διάλυση: περ. 1970-12-31 (με την τυπική κατάργηση του μονοπωλίου και την εξαγορά φορτηγίδων από τον ΟΛΘ))

Ελεγκτήριον ΛΤΘ (από 1938-11-16 έως 1953-12-5)

Τεχνική Υπηρεσία ΛΤΘ (από 1930-2-19 έως έως 1954-1-11)

Εσωτερική Υπηρεσία ΛΤΘ (από 1938-11-16 έως 1953-12-5)

Τμήμα Οικονομικών Υπηρεσιών ΛΤΘ (από 1938-11-16 έως 1953-12-5)

Υπηρεσία Εκμεταλλεύσεως ΛΤΘ (από 1938-11-16 έως 1953-12-5)

Υπηρεσία Κινήσεως Ατμοπλοίων και Υδρεύσεως ΛΤΘ (από 1935-3-26 έως 1953-12-5)

Τμήμα Κατασκευής Νέων Έργων και Συντήρησης των Υπαρχόντων ΛΤΘ (από 1938-11-16 έως 5-12-1953)

Υπηρεσία Αποθηκών ΛΤΘ (από 1935-3-26 έως 1953-12-5)

Τμήμα Αποθήκης Εμπορευμάτων ΛΤΘ (από 1935-3-26 έως 1953-12-5)

Υπηρεσία Βεβαιώσεως Λιμενικού Φόρου Ξηράς ΛΤΘ (από 1935-3-26 έως 1953-12-5)

Μηχανολογική Υπηρεσία Κινήσεως Γερανών ΛΤΘ (από 1935-3-26 έως 1953-12-5)

Διευθυντής ΛΤΘ (από 1933-11-27 έως 1954-7-19)

Ταμείο ΛΤΘ (από 1930-02-20 έως 1953-12-05)

Υπηρεσία Βεβαιώσεως Συμβατικών Λιμενικών Δικαιωμάτων και Τελών ΛΤΘ (από 1930-2-19 έως 1947)

Λογιστήριο ΛΤΘ (από 1930-2-19 έως 1935-3-26, από 1938-11-16 έως 1953-12-5)

Υπηρεσία Στατιστικής και Μελετών ΛΤΘ (από 1930-02-20 έως 1953-12-5)

Τμήμα Γραμματείας ΛΤΘ (από 1930 -02-20 έως 1953-12-5)

Υπηρεσία Υδρεύσεως και Γερανών ΛΤΘ (από 1930-2-19 έως 1935-3-26)

Υπηρεσία Φορτοεκφορτώσεως ΛΤΘ (από 1930-2-19 έως 1935-3-26)

Εξωτερική Υπηρεσία ΛΤΘ (από 1930-02-20 έως 1953-12-05)

Υπηρεσιακό Συμβούλιο ΛΤΘ

Γαλλική Εταιρία Εκμεταλλεύσεως Λιμενος Θεσσαλονίκης (Σύμβαση για την κατασκευή λιμενικών έργων: 1896-07-8/20| Ίδρυση Γαλλικής Κατασκευαστικής Εταιρίας: 1897| Σύμβαση Εκμετάλλευσης Λιμένα: 1904-12-18/31| Μετονομασία σε Εταιρία Εκμετάλλευσης: 1905-01-16)

Free Zone and Port of Thessaloniki (από 1953-12-5 έως 1970-2-28)

Historical Archive of ThPA S.A.

ISO 8601: elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times, 3rd ed.,
Geneva: International Standards Organization, 2004 ISO 639-2: Codes for the representation of names of languages, Alpha-3 code: Geneva International Standards Organization, 1998

Final

Full

Δημιουργία: 2021-10-07. Αναθεώρηση: 2024-09-25

• Greek

• Greek

1. Πρακτικά Επιτροπείας ΛΤΘ
2. Συλλογή Νόμων Περί Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1951

Δημιουργία και Αναθεώρηση: Κώστας Παλούκης, υπεύθυνος ΙΑ ΟΛΘ Α.Ε.