Fil 01 - Εμπιστευτικόν Αρχείον από έτος 1954 (συγχωνεύσεως) 1. μέχρι τέλος 1958, 2. Μέχρι αρχές 1960

Το Λιμενικό Ταμείο Θεσσαλονίκης (ΛΤΘ) ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 1930, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας εποχής για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, που μέχρι τότε βρισκόταν υπό την εκμετάλλευση της Γαλλικής Εταιρείας Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης. Η Γαλλική Εταιρεία διαχειριζόταν το λιμάνι από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έχοντας αναλάβει τη διαχείριση του με ειδικά προνόμια από το 1904. Η Γαλλική Εταιρεία Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης Η Γαλλική Εταιρεία Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης δημιουργήθηκε το 1904 και είχε αναλάβει τη διαχείριση του λιμανιού για 40 χρόνια, με τη λήξη της σύμβασης να είναι προγραμματισμένη για την 1η Ιουλίου 1944. Η εταιρεία αυτή, σε μια εποχή που η Θεσσαλονίκη ήταν ακόμα μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απολάμβανε αποκλειστικά προνόμια εκμετάλλευσης και διαχείρισης του λιμανιού, τα οποία επεκτάθηκαν μετά την ενσωμάτωση της πόλης στο ελληνικό κράτος το 1912. Η Γαλλική Εταιρεία είχε επενδύσει σε ορισμένες βασικές υποδομές, ωστόσο, στα χρόνια που ακολούθησαν μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και την ίδρυση της Σερβικής Ελεύθερης Ζώνης και της Ελληνικής Ελεύθερης Ζώνης Θεσσαλονίκης, το λιμάνι χρειαζόταν σημαντικές αναβαθμίσεις. Οι ανάγκες ενός διεθνούς λιμένα, όπως είχε εξελιχθεί η Θεσσαλονίκη, απαιτούσαν πιο σύγχρονες τεχνικές και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, όπως επίσης και νέα μέσα φορτοεκφόρτωσης και μεταφοράς. Ωστόσο, η Γαλλική Εταιρεία δεν ήταν διατεθειμένη να αναλάβει αυτά τα έργα χωρίς την ανανέωση της σύμβασης για πολλά επιπλέον χρόνια, γεγονός που η ελληνική κυβέρνηση και η Ελευθέρα Ζώνη Θεσσαλονίκης (ΕΖΘ) απέρριψαν κατηγορηματικά. Προβλήματα της Γαλλικής Εταιρείας Η οικονομική κατάσταση της Γαλλικής Εταιρείας ήταν ήδη επισφαλής, κυρίως λόγω της υποτίμησης της δραχμής στη δεκαετία του 1920, γεγονός που την έθεσε σε κρίση. Οι συνολικές εισπράξεις της είχαν μειωθεί σημαντικά, και η Εταιρεία δεν ήταν σε θέση να προχωρήσει σε μεγάλες επενδύσεις για την ανάπτυξη του λιμανιού. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Νίκο Κιτσίκη, η οικονομική κρίση της Γαλλικής Εταιρείας καθιστούσε αναγκαία την απομάκρυνσή της από τη διαχείριση του λιμανιού. Οι συζητήσεις για την εξαγορά ή τη μίσθωση των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης του λιμανιού ξεκίνησαν το 1929. Η Γαλλική Εταιρεία ζητούσε υπέρογκα ποσά για την ανανέωση της σύμβασης, με αιτούμενο μίσθωμα ύψους 10.000.000 δραχμών ετησίως, ενώ οι ετήσιες εισπράξεις της δεν ξεπερνούσαν τα 4.500.000 δραχμές. Τελικά, συμφωνήθηκε η εκμίσθωση των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης για το ποσό των 8.000.000 δραχμών ετησίως, το οποίο θεωρήθηκε υψηλό, προκαλώντας την αντίδραση της αντιπολίτευσης. Ίδρυση του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης Στις 26 Οκτωβρίου 1929, η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε το προσύμφωνο εκμίσθωσης των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης με τη Γαλλική Εταιρεία. Στις 19 Δεκεμβρίου 1929, το νομοσχέδιο για τη σύσταση του ΛΤΘ ψηφίστηκε από τη Βουλή, και στις 27 Ιανουαρίου 1930 ιδρύθηκε επίσημα το Λιμενικό Ταμείο Θεσσαλονίκης ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Στις 30 Ιανουαρίου 1930 υπογράφηκε η τελική σύμβαση με τη Γαλλική Εταιρεία και στις 20 Φεβρουαρίου 1930, η Επιτροπεία του ΛΤΘ ανέλαβε τη διαχείριση των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών του τελωνειακού λιμένα, καθώς και το προσωπικό της Γαλλικής Εταιρείας. Ο νέος οργανισμός αναλάμβανε την ευθύνη για τη διαχείριση και την ανάπτυξη του λιμανιού, υπό την εποπτεία της ΕΖΘ. Πρόεδρος του ΛΤΘ διορίστηκε ο Βασίλης Δημητρίου, ενώ η διοίκηση του οργανισμού ανατέθηκε σε επιτροπή που περιλάμβανε μέλη της ΕΖΘ καθώς και εκπροσώπους του Ναυτικού και Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Σκοπός και Δραστηριότητες του ΛΤΘ Η κύρια αποστολή του ΛΤΘ ήταν η συντήρηση των υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων και η κατασκευή νέων, για την εξυπηρέτηση των αυξανόμενων εμπορευματικών ροών. Ο οργανισμός ξεκίνησε την κατασκευή μεγάλων έργων, όπως η κατασκευή νέων προβλητών, η επέκταση των κρηπιδωμάτων και του κυματοθραύστη και η απαλλοτρίωση χώρων για την ανάπτυξη του λιμανιού. Επίσης, ανέλαβε την ανέγερση κτιρίων για τη στέγαση των υπηρεσιών του λιμανιού και του Λιμεναρχείου. Παράλληλα, η λειτουργία του ΛΤΘ εξασφάλιζε ότι η Θεσσαλονίκη θα παραμείνει ένας σημαντικός εμπορικός κόμβος, εξυπηρετώντας τις ανάγκες τόσο της Ελλάδας όσο και των γειτονικών βαλκανικών κρατών. Οι λιμενικές δραστηριότητες περιλάμβαναν τόσο την εξαγωγή ελληνικών προϊόντων όσο και τη διαμετακόμιση εισαγόμενων αγαθών. Συνεργασία με την ΕΖΘ και Αντιοικονομικές Προκλήσεις Αν και το ΛΤΘ λειτουργούσε ανεξάρτητα, στην πράξη η διαχείριση του λιμανιού ελεγχόταν από την ΕΖΘ. Η ύπαρξη δύο λιμενικών οργανισμών με παρόμοιες αποστολές προκάλεσε συζητήσεις για την αποτελεσματικότητα και τον οικονομικό αντίκτυπο αυτής της διπλής δομής διοίκησης. Η ΕΖΘ διατηρούσε το προβάδισμα στη διοίκηση, αναλαμβάνοντας άτυπα και την οικονομική υποστήριξη του ΛΤΘ, ενώ οι δύο οργανισμοί λειτουργούσαν συμπληρωματικά και χωρίς ανταγωνισμούς. Η πρώτη αναπροσαρμογή του οργανογράμματος του ΛΤΘ έγινε το 1935, ενώ το 1939 καταρτίστηκε νέος κανονισμός λειτουργίας, ενισχύοντας την τεχνική υπηρεσία του ΛΤΘ για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των λιμενικών έργων. Μεταπολεμικές Εξελίξεις και Συγχώνευση με την ΕΖΘ Μετά την απελευθέρωση από τις γερμανικές δυνάμεις, το ΛΤΘ ανέλαβε την αποκατάσταση των ζημιών που είχε υποστεί το λιμάνι κατά τη διάρκεια του πολέμου. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950, είχε επιτευχθεί η σχετική αποκατάσταση και εκσυγχρονισμός των λιμενικών υποδομών. Το 1953, με βάση το ΝΔ 2551/53, αποφασίστηκε η συγχώνευση του ΛΤΘ με την ΕΖΘ, δημιουργώντας έναν ενιαίο δημόσιο οργανισμό με την επωνυμία «Οργανισμός Ελευθέρας Ζώνης και Λιμένος Θεσσαλονίκης» (ΕΖΛΘ). Η συγχώνευση αυτή στόχευε στην καλύτερη οργάνωση και αποτελεσματική διαχείριση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας τον ρόλο του ως σημαντικού εμπορικού κόμβου στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Συμπεράσματα Η ίδρυση του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης και η αποχώρηση της Γαλλικής Εταιρείας Εκμεταλλεύσεως Λιμένος Θεσσαλονίκης αποτέλεσαν σημαντικά βήματα προς την ελληνοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Παρά τις οικονομικές δυσκολίες και τις πολιτικές προκλήσεις της εποχής, το ΛΤΘ κατάφερε να προχωρήσει σε σημαντικά έργα που συνέβαλαν στην αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων και τη διατήρηση του λιμανιού ως βασικού εμπορικού κέντρου στην περιοχή. Η συγχώνευση με την ΕΖΘ το 1953 άνοιξε τον δρόμο για περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση της θέσης της Θεσσαλονίκης ως διεθνούς εμπορικού κόμβου.

Η Ελευθέρα Ζώνη Θεσσαλονίκης (ΕΖΘ) ιδρύθηκε στις 1923-03-01 ως απόκριση στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες του Βαλκανικού χώρου μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων. Η Θεσσαλονίκη, έχοντας στερηθεί μεγάλο μέρος της ενδοχώρας που την τροφοδοτούσε τα προηγούμενα χρόνια, αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά και εμπορικά προβλήματα. Σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο, παράγοντες του κράτους, με επικεφαλής τον τότε Διευθυντή των Οικονομικών Υπηρεσιών Μακεδονίας Γεώργιο Κοφινά, αναπτύχθηκαν ιδέες για την δημιουργία ενός οργανισμού στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Ο στόχος ήταν όχι μόνο η συγκράτηση της υπάρχουσας "πελατείας" της πόλης, αλλά και η επαύξησή της μέσω της παροχής όλων των απαραίτητων μέσων διαμετακόμισης στο εμπόριο, απαλλαγμένων από τελωνειακές διατυπώσεις. Το σχέδιο αυτό παρουσιάστηκε από τον ίδιο στη γαλλόφωνη εφημερίδα L'Independent τον Δεκέμβριο του 1912.

Νομοθετικές Βάσεις και Πρώτες Προσπάθειες: Δύο χρόνια αργότερα, το νόμο 390 της 17 Νοεμβρίου 1914 και το αντίστοιχο διάταγμα της 28 Σεπτεμβρίου 1915 ψήφισαν την ίδρυση της Ελευθέρας Ζώνης. Ωστόσο, η κήρυξη του Παγκοσμίου Πολέμου εμπόδισε την εφαρμογή των μέτρων αυτών. Μετά το τέλος του πολέμου και την αποκατάσταση των συγκοινωνιών και των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών, αναδείχθηκε πάλι το ζήτημα της εξυπηρέτησης του διαμετακόμισης εμπορίου. Το ίδιο αίτημα παρουσίαζε και η Σερβία, η οποία, ως σύμμαχος της Ελλάδας, δεσμευόταν με συνθήκη να χρησιμοποιεί τη Θεσσαλονίκη ως βασικό κόμβο διαμετακόμισης.

Ιδρυτική δραστηριότητα του 1923: Από τις αρχές του 1923, παρατηρείται με πιο έντονους ρυθμούς το ενδιαφέρον του κράτους για την ίδρυση της Ελευθέρας Ζώνης. Ο νέος Υπουργός Οικονομικών Γεώργιος Κοφινάς θεωρούσε το ζήτημα ως "υψίστης Εθνικής και Οικονομικής σημασίας". Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 1923, η Επαναστατική Κυβέρνηση συστήνει στη Θεσσαλονίκη ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο ονομάζεται "Επιτροπεία Ελευθέρας Ζώνης".

Σύσταση της Επιτροπείας Ελευθέρας Ζώνης: Την Δευτέρα 23 Απριλίου 1923, στις 7 το απόγευμα, συνήλθε στο Διοικητήριο ύστερα από πρόσκληση του Γενικού Διοικητή της Θεσσαλονίκης η Επιτροπεία της Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης, βασισμένη στο νόμο 390/17.11.1914 και το Βασιλικό Διάταγμα της 15/2/1923. Η Επιτροπεία εκλέγει πρόεδρο, αρχικά έναν αντιπρόεδρο και αργότερα δύο αντιπροέδρους. Για την εκτέλεση των αποφάσεων της συγκροτείται η "Εκτελεστική Επιτροπή", αποτελούμενη από τον Πρόεδρο και δύο άλλα μέλη της Επιτροπείας. Ο Γενικός Διοικητής Θεσσαλονίκης έχει την ευθύνη της γενικής εποπτείας.

Αρχικά Στάδια Λειτουργίας: Τα πρώτα χρόνια η Ελεύθερη Ζώνη αντιμετώπισε δυσκολίες στη λειτουργία της. Χρειάστηκε χρόνος για τον καθορισμό των ορίων της ΕΖΘ, την κατασκευή των περιτειχισμάτων, την εκτέλεση των πρώτων τεχνικών έργων, την πρόσληψη του απαραίτητου προσωπικού και την εξοπλισμό με τις αναγκαίες υποδομές. Ο υπηρεσιακός κανονισμός της ΕΖΘ δημοσιεύθηκε με Βασιλικό Διάταγμα στις 1923-12-29, σύμφωνα με τον οποίο τα Γραφεία και οι Υπηρεσίες διευθύνονται από τον Γραμματέα της Επιτροπείας, ο οποίος φέρει τον τίτλο "Διευθύνων Γραμματεύς Επιτροπείας Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης".

Επέκταση και οικοδομική δρασατηριότητα του 1925: Τον Οκτώβριο του 1925, η Επιτροπεία της ΕΖΘ είχε ολοκληρώσει την εγκατάσταση της σιδηροδρομικής γραμμής ανάμεσα στον κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό και το λιμάνι, καθώς και τη συμφωνία με τις στρατιωτικές αρχές. Παράλληλα, παρήγγειλε από τη Γαλλία μεταλλικά υπόστεγα και επισκευές στην Υγειονομική Αποθήκη, φτάνοντας συνολικά τις 55.000 τ.μ. Ακόμη, η ΕΖΘ μίσθωσε το κτίριο των γραφείων της από την Οθωμανική Τράπεζα τον 1925-10, το οποίο σήμερα στεγάζεται το Λιμεναρχείο. Ωστόσο, τότε το κτίριο ήταν διώροφο.

Εκκίνηση Λειτουργίας: Η ΕΖΘ άρχισε να λειτουργεί από τις 1925-10-19. Στις 1925-10-18 στις 10:30 το πρωί, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της λειτουργίας της ΕΖΘ στα γραφεία της "μετά πάσης επισημότητος".

Η ΕΖΘ προέβη στην εκτέλεση πολλών τεχνικών και αποθηκευτικών έργων, με κυρίαρχη την ανάπτυξη των διακλαδώσεων των σιδηροδρομικών γραμμών. Η έκτασή της επεκτάθηκε τη δεκαετία του 1920, ενώ η περιουσία μεγάλωσε μέσω αναγκαστικών απαλλοτριώσεων ακινήτων τόσο εντός όσο και εκτός της Ζώνης.

Βιομηχανικές Δραστηριότητες και Διαμετακόμιση: Επιτρέπεται η λειτουργία βιομηχανικών καταστημάτων εντός της ΕΖΘ, τα οποία επεξεργάζονται τα εμπορεύματα και τα επανεξάγουν μεταποιημένα. Στόχος ήταν η ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας και η δημιουργία μιας συνεχούς εξαγωγικής και εισαγωγικής κίνησης. Η ΕΖΘ, και αργότερα η ΕΖΛΘ, είχε μερική αρμοδιότητα στις φορτοεκφορτώσεις και τις μεταφορές του λιμανιού. Η ευθύνη της περιοριζόταν στα υποκείμενα φόρων εμπορεύματα στην περιοχή της Ελευθέρας Ζώνης, ενώ οι εκφορτώσεις εντός του πλοίου και οι εκφορτώσεις και μεταφορές προς τον Ελεύθερο Λιμέναν υπάγονταν στη αρμοδιότητα του Γραφείου Εργασίας Λιμένος.

Κατάληψη της Θεσσαλονίκης και Καταστροφές του 1941: Το πρωί της 1941-04-09, τα γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν τη Θεσσαλονίκη, διώχνοντας τους υπαλλήλους των τριών οργανισμών. Όλα τα εμπορεύματα, τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια, χαρακτηρίστηκαν από τη γερμανική στρατιωτική διοίκηση ως λεία πολέμου και κατασχέθηκαν για μεταφορά στην Γερμανία ή διαθεσιμότητα στον στρατό κατοχής. Οι αποθήκες και το κτίριο της ΠΑΕΓΑ κατασχέθηκαν από τους Γερμανούς έως την αποχώρησή τους το 1945.

Κατοχή και Καταστροφές: Η κατοχή διήρκησε μέχρι τον 1944-10. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το λιμάνι, ως ζωτικό στρατιωτικό κέντρο μεταφορών, βομβαρδιζόταν από την αγγλική και αμερικανική αεροπορία με καταστροφικά αποτελέσματα. Από τους βομβαρδισμούς καταστράφηκε ο τεχνικός και αποθηκευτικός εξοπλισμός του λιμανιού, με το 80% των τεχνικών και αποθηκευτικών εγκαταστάσεων να καταστράφηκαν μερικώς ή ολικώς. Η αξία των καταστροφών υπολογιζόταν σε 94.365.000 προπολεμικές δραχμές ή 104.000 χρυσές εικοσοφράγκες με βάση την τιμή του χρυσού στα 1945.

Κατάσταση μετά την Απελευθέρωση (1944-11): Κατά το Νοέμβριο του 1944, μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, ο λιμένας παρουσίαζε σοβαρές ζημιές:

1. Όλα τα κρηπιδώματα είχαν ανατιναχθεί, πολλά εκ θεμελίων.
   2. Ο κυματοθραύστης ανατινάχθηκε στα περισσότερα τμήματα.
   3. Όλα τα παραλιακά υπόστεγα είχαν ανατιναχθεί.
   4. Οι περισσότερες εσωτερικές αποθήκες είχαν καταστραφεί.
   5. Οι μισοί στάβλοι είχαν καταστραφεί τελείως.
   6. Το κτίριο των Τελωνείων καταστράφηκε κατά το ήμισυ.
   7. Καταστράφηκαν τα κτίρια του λιμενικού ταμείου και του Λιμεναρχείου.
   8. Το σιδηροδρομικό δίκτυο υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή.
   9. Το σιλό καταστράφηκε και λεηλατήθηκε από τους Γερμανούς.
   10. Όλοι οι γερανοί ανατινάχθηκαν στη θάλασσα.
   11. Ολόκληρη η λεκάνη του λιμανιού και οι είσοδοι του αχρηστεύθηκαν με εσκεμμένη καταβύθιση πλοίων.
   12. Το συγκρότημα των ψυγείων είχε καταστραφεί τελείως.

Ανοικοδόμηση και Επαναλειτουργία (1945-1951): Τον Μάρτιο του 1945, η ΕΖΘ κλήθηκε να συνεχίσει τις εργασίες της, επιμελώντας με δικά της έξοδα την ανοικοδόμηση του λιμανιού πάνω στα ερείπια και τη συνεχιζόμενη παραλαβή, εναποθήκευση και διαφύλαξη των αποστολών τροφίμων και εφοδίων από τους Συμμάχους. Η επαναλειτουργία διευκολύνθηκε αρχικά από σποραδικές και πρόχειρες επισκευές των Βρετανικών Στρατιωτικών Υπηρεσιών στα κρηπιδώματα της ανατολικής προβλήτας και σε παραλιακές αποθήκες. Ωστόσο, οι επισκευές ήταν ελάχιστες λόγω των σοβαρών καταστροφών στις εσωτερικές εγκαταστάσεις και το εξωτερικό περιτείχισμα της Ζώνης.

Ολοκλήρωση Ανακατασκευής: Σταδιακά, μέχρι το 1951, η ΕΖΘ κατάφερε να ανακατασκευάσει πέντε καταστραμμένες αποθήκες επιφάνειας 7.700 τ.μ., να επισκευάσει πολλές άλλες αποθήκες και κτίρια, καθώς και τμήματα των εγκαταστάσεων των στάβλων. Κατασκευάστηκαν νέα μικρότερα κτίρια όπως ζυγιστήρια, φυλάκια, λουτήρες και γραφεία. Απομακρύνθηκαν οι σωροί των συντριμμάτων, αποκαταστάθηκε η σιδηροδρομική σύνδεση με τον Σταθμό της Θεσσαλονίκης και επισκευάστηκαν οι ζημιές στο σιδηροδρομικό δίκτυο εντός του λιμανιού. Επιπλέον, επισκευάστηκαν τα δίκτυα ηλεκτροφωτισμού και ύδρευσης, οργανώθηκε εκ νέου η Πυροσβεστική υπηρεσία του Λιμανιού και επισκευάστηκαν οι κύριες οδικές αρτηρίες του λιμανιού με νέους κυβόλιθους, συνολικά 21.700 τ.μ.

Κατασκευή Νέας Προβλήτας Λαγκασαιρ: Η κατασκευή της νέας προβλήτας Λαγκασαιρ, δυτικά του λιμανιού, ολοκληρώθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1938 από το ΛΤΘ, αλλά διακόπηκε λόγω του πολέμου. Μετά την απελευθέρωση, τα Βρετανικά Στρατεύματα συνέχισαν την κατασκευή, ενώ από τον Μάρτιο του 1946 ανέλαβε το ΛΤΘ. Το νέο κρηπίδωμα της παραλιακής οδού του Κεντρικού Λιμένος κατασκευάστηκε με τη συνδρομή του αμερικανικού οργανισμού Steers Gross. Από το ΛΤΘ και τις αμερικανικές υπηρεσίες (AMAG) επισκευάστηκαν άλλα κρηπιδώματα και ο κυματοθραύστης. Μετά την εκτέλεση αυτών των έργων, η ΕΖΘ διέθετε κρηπιδώματα συνολικού μήκους 1255 μ., τα οποία παρείχαν τη δυνατότητα ταυτόχρονης πλεύρισης σε δέκα πλοία με βάθος θάλασσας από οκτώ έως δέκα μέτρα.

Συγχώνευση και Μετασχηματισμός (1953): Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, υπήρχε η αίσθηση ότι ο λιμένας είχε σχετικά αποκατασταθεί και καταστεί ένα μικρό βαθμό εκσυγχρονισμένος. Στην κατεύθυνση του εξορθολογισμού της λειτουργίας του λιμανιού, στα τέλη του 1953, συγχωνεύθηκαν οι δύο μέχρι τότε δημόσιοι οργανισμοί, δηλαδή η ΕΖΘ και το ΛΤΘ, σε έναν νέο δημόσιο οργανισμό με την επωνυμία Οργανισμός Ελευθέρας Ζώνης και Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΕΖΛΘ).

Οικονομική Κατάσταση κατά τη Συγχώνευση: Κατά τη συγχώνευση των δύο οργανισμών, η ΕΖΘ διέθετε καθαρή περιουσία που ανέρχθηκε σε 20.604.000.000 δραχμές, κυρίως από ακίνητα και εγκαταστάσεις. Η περιουσία αυτή προέκυπτε από την εκμετάλλευση της περιοχής του λιμανιού και την εκτέλεση των ετήσιων προϋπολογισμών της ΕΖΘ από το 1925. Συγκεκριμένα, οι ετήσιοι προϋπολογισμοί "αφίνουν περιθώριο πλεονάσματος εκ δραχμών 800.000.000 δ.χ. ετησίως κατά μέσον όρον, το οποίο διατίθεται για την εκτέλεση έργων" (πρακτικά ΔΣ ΕΖΛΘ, 1953-12-21).

Οικονομική Διάρθρωση και Επενδύσεις: Τα έσοδα της ΕΖΘ προέρχονται από:

1. Παγία Προσφορά του Δήμου:
   Αρχικά χρηματοδοτούσε την ΕΖΘ μέσω σταθερών εισφορών.
2. Εισπράξεις Τελών και Δικαιωμάτων:
   Τέλη εκμετάλλευσης του λιμανιού.
   Δικαιώματα από την εκμετάλλευση του λιμανιού Θεσσαλονίκης.
   Δικαιώματα επί των τελωνειακών εισπράξεων.
3. Δανεισμός και Επιχορηγήσεις:
   1925: Δάνειο 18 εκατομμυρίων δραχμών από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.
   1926: Έκτακτη χορήγηση 10 εκατομμυρίων δραχμών από τον κρατικό προϋπολογισμό.
   1928: Δάνειο 15 εκατομμυρίων δραχμών και 80.000 λίρες Αγγλίας από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
   Διαφορετικά έτη: Επιχορηγήσεις από το κράτος συνολικού ποσού 2.5 εκατομμυρίων δραχμών
   4. Αλλαγές μετά το 1941: Από το 1941, η ΕΖΘ έπαυσε να εισπράττει την πάγια εισφορά του Δήμου και τα ποσοστά επί των εισπραττόμενων δημοτικών φόρων, τα οποία μέχρι τότε προσέφεραν 3.000.000 δ.χ. ετησίως. Ουσιαστικά, η ΕΖΘ βασίζεται πλέον αποκλειστικά στα τελωνειακά δικαιώματα και τις αποθήκες, με τα τελωνειακά δικαιώματα να ανέρχονται περίπου στο 1% των εσόδων της. Για την εκτέλεση έργων διαθέτει περίπου 1.000.000 δ.χ. Τα κομιστικά δικαιώματα παραμένουν από το 1950 έως το 1954 χωρίς αύξηση, ενώ τα αποθηκευτικά δικαιώματα παραμένουν σταθερά από τον 1947 έως το 1954, παρά την αύξηση του Τιμαρίθμου από 140 έναντι 400.

Κατακλείδα
Η ΕΖΘ αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της, ιδίως λόγω της Κατοχής κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που οδήγησε στην καταστροφή των υποδομών και στην αναγκαιότητα επαναλειτουργίας μετά τον πόλεμο.
Η συγχώνευση με το ΛΤΘ το 1953 οδήγησε στη δημιουργία του Οργανισμού Ελευθέρας Ζώνης και Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΕΖΛΘ), ολοκληρώνοντας την ιστορική περίοδο της ΕΖΘ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 υπήρχε η αίσθηση ότι ο λιμένας είχε σχετικά αποκατασταθεί και ως ένα μικρό βαθμό εκσυγχρονισθεί. Στην κατεύθυνση εξορθολογισμού της λειτουργίας του λιμανιού συγχωνεύτηκαν οι δύο μέχρι τότε δημόσιοι οργανισμοί, δηλαδή η ΕΖΘ και το ΛΤΘ, σε ένα νέο δημόσιο οργανισμό με την επωνυμία Οργανισμός Ελευθέρας Ζώνης και Λιμένος Θεσσαλονίκης, ΕΖΛΘ.

Ο νέος οργανισμός ξεκίνησε της εργασίες του στις 5 Δεκεμβρίου 1953 με την εκλογή προέδρου και αντιπροέδρου. Τις εργασίες του οργανισμού κήρυξε ο Ανδρέας Στράτος Υπουργός Γενικός Διοικητής Βορείου Ελλάδος της κυβέρνησης Ν. Πλαστήρα. Πρόεδρος εκλέχθηκε ο Σταύρος Αντωνιάδης, εκπρόσωπος του Εμπορικού Συλλόγου, και αντιπρόεδρος ο Μιχαήλ Σακάρης, κεντρικός λιμενάρχης. Με την εκλογή του Αντωνιάδη επιβεβαιώνεται η παράδοση από το 1923 να βρίσκεται στο τιμόνι του οργανισμού ο εκπρόσωπος του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Στις 7 Δεκεμβρίου 1953 εκλέχθηκε η Εκτελεστική Επιτροπή, ενώ συγκροτήθηκε ενιαίος αριθμός πρωτοκόλλου για τους δύο οργανισμούς. Επίσης, αποφασίστηκε ότι ο τύπος της σφραγίδας της ΕΖΛΘ θα είναι ίδιος με την ΕΖΘ, δηλαδή θα εικονίζεται ο Ερμής και γύρω ο τίτλος ΕΖΛΘ.
Στη συνέχεια αποφασίζεται ότι ο αρχιμηχανικός του τέως ΛΤΘ θα προΐσταται των Τεχνικών Υπηρεσιών οι οποίες πλέον θα θεωρούνται μία. Επίσης, η Υπηρεσίες Ασφαλείας συγχωνεύτηκαν υπό κοινή εποπτεία. Τέλος, η Υπηρεσία Γερανών του τέως ΛΤΘ "εφόσον ασχολείται με τας φορτοεκφορτώσεις" θα ενοποιηθεί με την αντίστοιχο Κομιστική Υπηρεσία της πρώην ΕΖΘ, ενώ το τεχνικό μέρος "ήτοι της συντηρήσεως, επισκευής κλπ των γερανών" θα ανήκει στην αρμοδιότητας της Τεχνικής Υπηρεσίας. Το μεγάλο τεχνικο-οικονομικό ζήτημα που έπρεπε να επιλυθεί επίσης ήταν ο καθορισμός του τρόπου διαχείρισης του νέου οργανισμού. Συγκεκριμένα υπήρχαν δύο "εν λειτουργία" προϋπολογισμοί και δύο διαφορετικά λογιστικά συστήματα. Το ΛΤΘ ακολουθώντας τη νομοθεσία των λιμενικών ταμείων δεν διαθέτει δικό του ταμείο και διενεργεί τις συναλλαγές του μέσω της Τράπεζας της Ελλάδας. Αντίθετα, η ΕΖΘ είχε μια σχετική αυτοτέλεια διαθέτοντας δικό της Ταμείο δια του οποίου εξυπηρετούσε τις πληρωμές της. Επειδή ήταν δημοσίου δικαίου οργανισμοί απαιτούταν να συγκροτηθεί ενιαίος προϋπολογισμός ο οποίος θα πρέπει να εγκριθεί από το κράτος, αλλά μέχρι τότε θα έπρεπε να λειτουργεί ο οργανισμός με δύο προϋπολογισμούς. Επίσης, αποφασίζεται να εφαρμοστεί το διαχειριστικό σύστημα της διπλής εγγραφής το οποίο παρουσιάζει "επιστημονική αρτιότητα " και είχε συνταχθεί με τις εντολές ανωτέρων υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ίσχυε από 15 Μαΐου 1934 και είχε κυρωθεί με ιδσάταγμα στις 15 Μαΐου 1934 και δεν παρουσίασε κανένα πρόβλημα σύμφωνα με τον Διευθυντή της ΕΖΘ Χαράλαμπο Μιχαηλίδη. Μέχρι την ενοποίηση των δύο λογαριασμών, ο ένας θα φέρει τον τίτλο "Ελευθέρα Ζώνη και Λιμήν Θεσσαλονίκης τέως ΕΖΘ" και ο άλλος "Ελευθέρα Ζώνη και Λιμήν Θεσσαλονίκης τέως ΛΤΘ". Ταυτόχρονα, το ΔΣ ορίζει προσωρινό αναπληρωτή γενικό διευθυντή τον Χαράλαμπο Μιχαηλίδη, διευθυντή της τέως ΕΖΘ για τις αρμοδιότητες της ΕΖΘ και τον διευθυντή του ΛΤΘ Σωτήριο Κουκίδη για τις αρμοδιότητες του τέως ΛΤΘ. Ένα βασικό ζήτημα που αντιμετώπισε το νέο ΔΣ ήταν τα προβλήματα οικονομικής διαχείρισης που προέκυψαν κατά την εκκαθάριση του ΛΤΘ και για τα οποία κατηγορήθηκαν στελέχη του για ατασθαλίες. Ο ισολογισμός του έτους 1953-1954 θα έχει έλλειμμα 773.418.398 δρχ τα οποία θα καλυφθούν από τα ενεργητικά υπόλοιπα των προηγούμενων ετών. Στο ΔΣ της 7ης Ιανουαρίου 1954 συμμετέχει ο τότε υπουργός Δημοσίων Έργων Κωνσταντίνος Καραμανλής ο οποίος χαρακτηρίζεται από τον πρόεδρο του ΔΣ Σταύρο Αντωνιάδη πρωτεργάτης της ενοποίησης των δύο οργανισμών. Σκοπός της συμμετοχής του υπουργού ήταν η επίλυση εκκρεμών ζητημάτων του οργανισμού που προέκυπταν από την ενοποίηση. Στις 19 Φεβρουαρίου 1954 ανέλαβε πρώτος Γενικός Διευθυντής της ΕΖΛΘ ο πολιτευτής και τέως βουλευτής τότε Απόστολος Αηδονάς.Στις 26 Μαρτίου 1954 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θα συμμετάσχει σε μια ακόμη συνεδρίαση του ΔΣ ΕΖΛΘ. Ο γενικός διευθυντής αναφέρει το έργο και τα σχέδια της διοίκησης του νέου οργανισμού. Με τη λήξη του 1954 οι δύο προϋπολογισμοί, της ΕΖΘ περί 10 δις και του ΛΤΘ περί 8 δις θα ενοποιηθούν σε ενιαίο κανονισμό με βάση τον υπό κατάρτιση Κανονισμό Οικονομικής Διαχείρισης. Σύμφωνα με έκθεση του προέδρου ΔΣ Σ. Αντωνιάδη οι διαφορετικές καταστάσεις διοικητικής και υπαλληλικής αγωγής οι οποίες επικρατούσαν στους δύο οργανισμούς καθώς και οι ατασθαλίες στο ΛΤΘ κατέδειξαν την ανάγκη εκτεταμένης μελέτης πριν την κατάρτιση νέου Οργανισμού Υπηρεσιών και για αυτό παρατηρήθηκε καθυστέρηση στη σύνταξή του. Τον Ιούλιο του 1954 ολοκληρώθηκε το Σχέδιο του οργανισμού και αφού εγκρίθηκε από τη Γενική Διοίκηση Βορείου Ελλάδας κατατέθηκε στις αρχές Αυγούστου στο Υπουργείο Δημοσίων έργων. Ο οργανισμός δεν είναι ούτε πολύ συγκεντρωτικός ούτε υπερβολικά αποκεντρωτικός. Κατέληξαν στη δημιουργία τριών Διευθύνσεων, δηλαδή Ελευθέρας Ζώνης, Οικονομικών Υπηρεσιών και Τεχνικών Υπηρεσιών. Αρχικά αποφασίστηκε να μην υπάρχει αυτόνομη Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών και να υπάγονται απευθείας στον Γενικό Διευθυντή. Τελικά βέβαια θα συγκροτηθεί αυτόνομη Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών. Οι οργανικές θέσεις της ΕΖΘ ήταν 245 και κάποιες έκτακτου προσωπικού. Συνολικά, όμως ήταν 193 υπάλληλοι. Το ΛΤΘ διέθετε 69 άτομα τακτικό προσωπικό, 10 ημιμόνιμο και 41 έκτακτο προσωπικό, συνολικά 114. Και οι δύο οργανισμοί διέθεταν την ημέρα της συγχώνευσης 438 οργανικές θέσεις. Πολλές οργανικές θέσεις των δύο οργανισμών ήταν κενές εξαιτίας των διαφόρων απαγορευτικών διατάξεων για τις προσλήψεις. Για αυτό το λόγο οι υπάλληλοι που υπηρετούσαν ήταν 377. Μέχρι το Νοέμβριο του 1954 έφυγαν συνολικά 74 χωρίς να προσληφθούν άλλοι προς αντικατάστασή τους. Ο νέος οργανισμός προέβλεπε 300 οργανικές θέσεις, δηλαδή 138 θέσεις λιγότερες. Ο Κανονισμός Οικονομικής διαχείρισης του ΕΖΛΘ εφαρμόστηκε από 1 Ιουλίου 1954. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν μια σειρά έργα, όπως επισκευή στάβλων, αποπεράτωση υποστέγου Λάνκασάιρ, επισκευή κρηπιδότοιχου Γιουγκοσλαβικής Ζώνης, κ.α Το λιμάνι συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα στις φορτοεκφορτώσεις κυρίως των ιστιοφόρων πλοίων, τα μέσα εκφόρτωσης δεν επαρκούν και δεν είναι κατάλληλα. Ο λιμένας διαθέτει όμως πλωτό γερανό και γερανούς ξηράς, αλλά δεν γίνεται μεγάλη χρήση τους στις φορτοεκφορτώσεις. Οι μεταφορές κρίνονται ικανοποιητικές καθώς η μηχανοποίηση των μεταφορικών μέσων ξηράς με πλατφόρμες και ελκυστήρες έλυσε σημαντικά προβλήματα επιταχύνοντας τη διακίνηση των εμπορευμάτων. Τα εργατικά χέρια χαρακτηρίζονται επαρκή. Δεν υπάρχουν αρκετοί γερανοί ξηράς, ενώ τα 14 περονοφόρα οχήματα κρίνονται επαρκή. Η ΕΖΛΘ δεν έχει παρά μερική αρμοδιότητα στις φορτοεκφορτώσεις και τις μεταφορές του λιμένα. Η ευθύνη της ΕΖΛΘ περιορίζεται στα υποκείμενα φόρων μόνο εμπορεύματα στην περιοχή της Ελευθέρας Ζώνης, "δηλαδή κινητά και από Sotto Palago, δηλαδή από της πλευράς του πλοίου και εντεύθεν." Αντίθετα, "αι εκφορτώσεις εντός του πλοίου, αι γνωσταί ως εργασίαι κύττους, ως και όλαι αι εκφορτώσεις και μεταφοραί εις τον Ελεύθερον Λιμέναν υπάγονται εις την αρμοδιότητα του Γραφείου Εργασίας Λιμένος". Τον Νοέμβριο του 1954 η διοίκηση της ΕΖΛΘ αμφισβητεί κατά πόσο αυτή η κατάτμηση ωφελεί την οργάνωση του λιμένα. Επίσης, σημαντική θεωρείται η δημιουργία Silos και η προμήθεια μηχανημάτων εκφόρτωσης σίτου. Τέλος, ένα μεγάλο μέρος των στάβλων αποκαταστάθηκε από τις καταστροφές του πολέμου.

Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια χαρακτηρίζονται ως περίοδος αποκατάστασης κυρίως ζημιών. Κατά την επόμενη περίοδο συμπληρώθηκε η αποκατάσταση των ζημιών, αλλά κυρίως δόθηκε βάση στην επέκταση και τον εκσυγχρονισμό του λιμένος. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 επισκευάσθηκαν το Τελωνειακό Κτήριο και οι 3 και 4 διώροφες αποθήκες συνολικής επιφάνειας 6.000 τ.μ., οι Στάβλοι και το Σιδηροδρομικό Δίκτυο. Για την βελτίωση της λειτουργίας των εσωτερικών μεταφορών, η ΕΖΘ προμηθεύτηκε 6 ελκυστήρες και 33 ειδικά ρυμουλκούμενα οχήματα οργανώνοντας ειδική υπηρεσία ενδομεταφορών. Εγκαταστάθηκαν δύο γερανογέφυρες ανυψωτικής ικανότητας πέντε τόνων η κάθε μία οι όποιες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την συναρμολόγηση μηχανημάτων και αυτοκινήτων. Αγοράστηκε νέος αυτοκίνητος γερανός 3 τόνων. Κτίστηκε από το ΛΤΘ αποθήκη πάνω στην προβλήτα Λάγκασαιρ επιφάνειας 3500 τμ και όγκου 40.0000 κμ. με χρήματα από την ECA. Επεκτάθηκαν τα κρηπιδώματα, ανεγέρθηκαν νέα παραλιακά υπόστεγα, νέες σιδηροδρομικές γραμμές, ανακαινίστηκε και συμπληρώθηκε το οδικό δίκτυο. Τέλος, από το 1953 και έπειτα το κτίριο της ΠΑΕΓΑ επαναλειτουργεί ως αποθήκη της Προνομιούχου Ανωνύμου Εταιρείας Γενικών Αποθηκών Ελλάδος.

Το λιμάνι εξοπλίστηκε με γερανούς, ρυμουλκά θάλασσας και ξηράς, περονοφόρα οχήματα, υδροφόρα, ζυγιστήρια, ηλεκτρικό φωτισμό και σύστημα ραδιοκατεύθυνση. Συγκεκριμένα, για την διευκόλυνση του είσπλου και του έκπλου των πλοίων από τα τέλη του 1959 λειτουργούσαν οι δύο ραδιοκατευθυντήρες.

Στο χώρο των παλιών Ψυγείων κατασκευάστηκαν με χρηματοδότηση από το σχέδιο Μάρσαλ νέα εντελώς σύγχρονα. Το έργο παραδόθηκε τον Μάιο του 1958. Τέλος, με πρωτοβουλία της κυβέρνησης κατασκευάσθηκε στα 1960 νέα σύγχρονη Ιχθυόσκαλα, ώστε να εξυπηρετείται το εγχώριο και υπερπόντιο ιχθυεμπόριο. Όλη αυτήν την περίοδο η διάθεση των πλωτών μέσων εξυπηρέτησης του εμπορίου και των ναυτιλιακών πρακτορείων, δηλαδή φορτηγίδες, ρυμουλκά, πλοηγικά κ.α. ανήκουν στην ΑΕ Μεταφορών «Ποσειδών». Ωστόσο, οι διαθέσιμες φορτηγίδες δεν καλύπτουν τις ανάγκες της φορτοεκφορτωτής κίνησης, πρόβλημα που τίθεται διαρκώς στην Εταιρία «Ποσειδών», χωρίς όμως να επιλύεται.

Με αυτά τα κυρίως λιμενικά έργα, το λιμάνι απέκτησε σύγχρονη μορφή. Την δεκαετία του 1950 ο χερσαίος χώρος της ΕΖΘ ανερχόταν στα 210.000 τμ και διαιρούταν σε δύο τμήματα, το Ανατολικό και το Δυτικό. Στα 1960 η συνολική χερσαία έκταση του λιμένα έφτασε τα 500.000 τμ., εκ των οποίων τα 150.000 τμ χρησιμοποιούνταν ως ανοιχτοί αποθηκευτικοί χώροι. Διαθέτει τέσσερις προβλήτες και μία υπό κατασκευή.

Στο ανατολικό τμήμα εντασσόταν η σημερινή πρώτη προβλήτα, η οποία ονομαζόταν Ανατολική προβλήτα ή Λιμένας των Ελευθέρων ή των Εγχωρίων. Χρησιμοποιείται από τα σκάφη της ακτοπλοΐας μέσου συνήθως εκτοπίσματος. Διακινούνταν τα εγχώρια προϊόντα, προερχόμενα και προοριζόμενα για το εσωτερικό, τα εγχώρια ελεύθερα εμπορεύματα, δηλαδή μη υποκείμενα σε δασμό, τα εκτελωνισμένα σε άλλο λιμάνι και προωθούμενα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Πάνω στην πρώτη προβλήτα βρίσκονταν τα κεντρικά γραφεία της ΕΖΛΘ, το υγειονομείο Λιμένος, το Δ΄Τελωνείο Μεταφοράς και Εξαγωγής, το Στ΄ Τελωνείο, αίθουσες αποσκευών και το Τμήμα Ελέγχου Διαβατηρίων, το Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης, τέσσερις παραλιακές αποθήκες. Η νηοδοχή ανάμεσα στην προβλήτα Α και Β ονομαζόταν λιμένας Γκρισγουωλντ και χρησιμοποιούταν αποκλειστικά για την φορτοεκφόρτωση των εμπορευμάτων εξωτερικού, δηλαδή για τα υποκείμενα σε τελωνειακούς δασμούς εμπορεύματα. Κάποιες φορές όμως διενεργείται φόρτωση εγχώριων προϊόντων διακινούμενων μέσω της Ελευθέρας Ζώνης για το εξωτερικό. Καταπλέουν πλοία ποντοπόρα μεγάλης χωρητικότητας από όλα τα σημαντικά λιμάνια του κόσμου. Εκεί βρίσκεται το Μέγαρο του Τελωνείου, όπου στεγάζονταν τα Τελωνεία, οι Αποθήκες, υπαίθριοι χώροι αποθέσεως εμπορευμάτων, οι βιομηχανίες της Ελεύθερης Ζώνης, χώροι επικίνδυνων φορτίων, τα φυλάκεια ασφάλειας. Το συγκρότημα των Ψυγείων, τα Γραφεία των Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών και Ελεύθερης Ζώνης. Στη νηοδοχή δυτικά τη 2η προβλήτα βρίσκονταν τρεις ηλεκτροκίνητοι γερανοί, δύο αποθήκες εύφλεκτων, το μηχανουργείο, το συγκρότημα των Στάβλων και ακάλυπτοι αποθηκευτικοί χώροι. Η δεύτερη προβλήτα ήταν ο λιμένας της Ελευθέρας Γιουγκοσλαβικής Ζώνης.

Το Δυτικό Τμήμα αποτελούταν από την σημερινή τρίτη και τέταρτη προβλήτα. Η τρίτη προβλήτα ονομαζόταν Λιμένας Λάνκασάιρ στην οποία ανήκε και η νηοδοχή ανάμεσα σε αυτήν την προβλήτα και την δεύτερη προβλήτα. Εκεί, υπάρχει το διώροφο λιμενικό υπόστεγο, υπόστεγα αποθηκευτικού χώρου, ανοικτοί χώροι για την αποθήκευση γαιάνθρακα, μεταλλεύματος, ξυλείας κλπ. Επί της προβλήτας βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις πέντε ηλεκτροκίνητων γερανών κινουμένων πάνω σε σιδηροτροχιές, μια διώροφος μεγάλη αποθήκη και μία μονώροφη. Στη νηοδοχή δυτικά χρησιμοποιούταν τότε ως ακάλυπτος αποθηκευτικός χώρος. Εκεί κατασκευάστηκε το SILO και τρεις νέες αποθήκες. ενώ βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις των υγρών καυσίμων διαφόρων εταιριών, ανάμεσα στις οποίες και η ESSO PAPPAS. Το 1962 ολοκληρώνεται η τέταρτη προβλήτα και το 1966 η πέμπτη προβλήτα. Στο Δυτικό Λιμάνι λειτουργούσε κυρίως η Ελεύθερη Ζώνη.

Το λιμάνι επέκτεινε τα κρηπιδώματα για τη νέα παραλιακή λεωφόρο, κατασκεύασε πλακόστρωτο πεζόδρομο με ηλεκτροφωτισμό και δίκτυο υπονόμων στην νέα χερσαία επιφάνεια. Στην παραλιακή λεωφόρο, ο Δήμος προέβη στην εκτέλεση έργων πρασίνου, ενώ διατέθηκε ο χώρος για την κατασκευή του ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς. Με τα έργα αυτά η πόλη απέκτησε στο τμήμα αυτό σύγχρονη μορφή αναπτύσσοντας παράλληλα και τις τουριστικές υποδομές της.

Συνοψίζοντας, το λιμάνι την εποχή της ΕΖΛΘ εκσυγχρονίζεται καθώς επενδύονται πολλά εκατομμύρια δραχμές σε τεχνικά έργα και μηχανολογική ανανέωση σε αποθήκες και αποθηκευτικούς χώρους, λιμενικά έργα, γερανούς, γενικότερο τεχνολογικό εξοπλισμό. Ουσιαστικά, ο χώρος αποκτά την σύγχρονη μορφή με το οποίο το γνωρίζουμε μέχρι τώρα, εάν αφαιρέσει κανείς την έκτη προβλήτα. Στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης στηρίχθηκε το εκσυγχρονιστικό όραμα για την οικονομική και κοινωνική βελτίωση μέσω της τεχνολογικά εκσυγχρονισμένης αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής και του εξαγωγικού εμπορίου στα πλαίσια μιας κεντρικά οργανωμένης και εθνικά καθετοποιημένης παραγωγικής και συγκοινωνιακής δομής μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Γι’ αυτό εξαρχής στελεχώθηκε με προσωπικό της απόλυτης πολιτικής εμπιστοσύνης των νικητών του εμφυλίου πολέμου.