Identity area
Reference code
Title
Date(s)
- 1938-11-01 (Creation)
Level of description
Subfile
Extent and medium
Αριθμός σχεδίων: 31 σχέδια από 41 (με αριθμούς σχεδίων από 1 έως 41, με ελλείψεις σε ορισμένους αριθμούς)
Διαστάσεις σχεδίων: κατά προσέγγιση 50 × 70 εκ.
Υπόστρωμα: χαρτί τεχνικού σχεδίου (τεχνικός τύπος), με κόκκινο ή καφέ τεχνικό μελάνι
Κατάσταση διατήρησης: καλή έως μέτρια. Ορισμένα σχέδια φέρουν φθορές, οξειδώσεις ή σκισίματα στις άκρες και πτυχώσεις
Context area
Name of creator
Biographical history
Στις 20 Φεβρουαρίου 1930 η Επιτροπεία του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης παραλαμβάνει τις εγκαταστάσεις, τις υπηρεσίες και το προσωπικό του τελωνειακού λιμένα από τη Γαλλική Εταιρία. Το οργανόγραμμα καθώς και οι υπηρεσίες παραμένουν ίδια. Η Τεχνική Υπηρεσία της Γαλλικής Εταιρίας λειτουργεί πλέον ως υπηρεσία του ΛΤΘ. Ο νέος οργανισμός λειτουργίας του ΛΤΘ θα κατατεθεί τον Μάρτιο του 1935 χωρίς να επιφέρει κάποια αλλαγή. Ένας νέος και πολύ πιο πλήρης οργανισμός και κανονισμός λειτουργίας κατατέθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1939. Η σημαντικότερη αλλαγή ήταν η ενίσχυση της Τεχνική Υπηρεσία καθώς ορίστηκε ως ισοδύναμη με τη νεοπαγή Υπηρεσία Εκμετάλλευσης. Η αλλαγή αυτή υπηρετούσε το προσανατολισμό του ΛΤΘ ως λιμενικός οργανισμός τεχνικών έργων.
Με τη συγχώνευση ΛΤΘ και ΕΖΘ, η Τεχνική Υπηρεσία ΕΖΘ ενσωματώθηκε στην πρώην τεχνική Υπηρεσία ΛΤΘ με βάση την εγκύκλια διαταγή αριθ.13 στις 11 Ιανουαρίου 1954 με προϊστάμενο τον Ιωάννη Παπαδόπουλο η οποία εξελίχθηκε στις κατόπιν σε Τεχνική Υπηρεσία ΕΖΛΘ. Με βάση την ίδια εγκύκλιο διαταγή, η Υπηρεσία Γερανών του τέως ΛΤΘ ενσωματώνεται στο Τμήμα Μεταφορών της τέως ΕΖΘ, ενώ το τεχνικό μέρος, δηλαδή η συντήρηση και η επισκευή στην Τεχνική Υπηρεσία του τέως ΛΤΘ.
Repository
Archival history
Immediate source of acquisition or transfer
Content and structure area
Scope and content
Περιέχει σχέδια μέρος της συνολικής κατασκευαστικής και εργολαβικής φάσης επίπλωσης του νέου Μεγάρου του ΛΤΘ που ανεγέρθηκε το 1938, καλύπτοντας τις ανάγκες:
Διοικητικών, τελωνειακών και τεχνικών γραφείων
Αρχείων, γραμματειών και συνεδριάσεων
Υπαλληλικών σταθμών και χώρων αναμονής/υποδοχής
Το σύνολο των σχεδίων αποτυπώνει με εξαιρετική λεπτομέρεια την επίπλωση του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης, λίγο πριν την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σε περίοδο εδραιωμένης διοικητικής και τεχνικής λειτουργίας του Λιμενικού Ταμείου. Το υλικό έχει ιδιαίτερη αξία για τη μελέτη της εσωτερικής διάρθρωσης των δημόσιων υπηρεσιών, της λειτουργικής αρχιτεκτονικής και της τεχνικής ορολογίας της εποχής.
Τα σχέδια καλύπτουν αναλυτικά την εσωτερική επίπλωση του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης, ανά γραφείο και διοικητική λειτουργία, και περιλαμβάνουν:
α) Έπιπλα διεύθυνσης και προεδρίας
Γραφείο προέδρου: σχέδιο γραφείου, καθίσματος, τομών, λεπτομερειών (αρ. σχεδίου 11, 12)
Έπιπλα διευθυντού τελωνείου και τελωνειακών γραφείων (σχέδια 36, 37, 38, 39, 40)
β) Γραφεία τελωνείων και πολυθρόνες επισκεπτών
Πολυθρόνες τύπου lounge (αρ. σχεδίου 10, 40)
Καθίσματα γραφείου (αρ. σχεδίου 8, 37)
Εταζέρες, χαμηλά και ψηλά γραφεία (αρ. σχεδίου 39)
γ) Γραφεία τεχνικών υπηρεσιών και προσωπικού
Χαρτοθήκες, συρταριέρες, ράφια σχεδίων (αρ. σχεδίου 19, 29)
Βοηθητικά έπιπλα όπως tabourets (αρ. σχεδίου 26)
Αρχειοθήκες και σύνθετα έπιπλα αποθήκευσης εγγράφων (αρ. σχεδίου 30, 33, 34, 35)
δ) Λογιστήρια – διαχωριστικά – πάγκοι
Πάγκοι εργασίας, γωνιακές επιφάνειες, κατασκευαστικές τομές (αρ. σχεδίου 17, 27, 28)
Ψηλές αρχειοθήκες με μεταλλικές ή ξύλινες λεπτομέρειες (αρ. σχεδίου 30, 31, 32, 33, 34, 35)
ε) Αίθουσα συνεδριάσεων
Μεγάλη συνεδριακή τράπεζα με λεπτομέρειες υλικών (αρ. σχεδίου 17)
Καθίσματα συνεδριακού τύπου με τεμάχια 16 (αρ. σχεδίου 18)
Αριθμοί που παρουσιάζονται 7–12, 17–20, 26–41
Πιθανοί ελλείποντες αριθμοί 1–6, 13–16, 21–25
Συνολικά τεκμηριωμένα: 31 σχέδια από 41. Αρκετά φέρουν την ένδειξη τεμαχίων (π.χ. «Τεμάχια 2», «Τεμάχια 16»), υποδεικνύοντας αναλυτική προμέτρηση της επίπλωσης.
Τα σχέδια:
Ακολουθούν ενιαία αρχιτεκτονική γραφή (καλλιγραφική κεφαλαία καθαρεύουσα, τεχνική γραφή 1930s)
Παρουσιάζουν κάτοψη, κύρια και πλάγια όψη, καθώς και τομές με λεπτομέρειες κατασκευής και υλικών
Αναφέρουν υλικά όπως: δρυς fume, κοντραπλακέ, φακαρόρ, μεταλλικές βάσεις, ένθετα συρτάρια
Appraisal, destruction and scheduling
Όλα τα σχέδια κρίνονται διατηρητέα στο σύνολό τους, ως αυθεντικά τεκμήρια μεγάλης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Προτείνεται τελική διατήρηση και ψηφιακή τεκμηρίωση για σκοπούς επιστημονικής και πολιτιστικής αξιοποίησης.
Accruals
Δεν προβλέπονται μελλοντικές προσθήκες. Το σύνολο των σχεδίων θεωρείται ολοκληρωμένο και κλειστό ως προς το περιεχόμενο και τη θεματική του.
System of arrangement
Τα σχέδια ταξινομούνται αριθμητικά με βάση τον αύξοντα αριθμό σχεδίου (Αρ. Σχεδίου 1–41), όπως αυτός σημειώνεται χειρόγραφα ή τυπογραφικά σε κάθε τεκμήριο.
Conditions of access and use area
Conditions governing access
Το τεκμήριο είναι ελεύθερα προσβάσιμο για λόγους έρευνας, μελέτης και εκπαιδευτικής χρήσης. Δεν υπάρχουν περιορισμοί πρόσβασης.
Conditions governing reproduction
Το τεκμήριο είναι ελεύθερα προσβάσιμο για λόγους ιστορικής έρευνας, μελέτης και εκπαιδευτικής χρήσης. Η αναπαραγωγή επιτρέπεται κατόπιν έγκρισης του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., αποκλειστικά για μη εμπορικούς, επιστημονικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς, με υποχρεωτική αναφορά της προέλευσης.
Language of material
- Greek
Script of material
- Greek
Language and script notes
Τα τεχνικά σχέδια είναι συνταγμένα στην καθαρεύουσα, με χρήση τεχνικής και διοικητικής ορολογίας της δεκαετίας του 1930. Η γλώσσα ακολουθεί την τυπική διαχειριστική γραφή του Μεσοπολέμου, που αποτυπώνουν την τεχνικογραφειοκρατική ιδιόλεκτο των δημόσιων υπηρεσιών της περιόδου.
Η γραφή είναι χειρόγραφη καλλιγραφική ή σχεδιασμένη με τεχνικό χαρακτήρα, σε κεφαλαία πολυτονικά, πιθανώς με τη χρήση μηχανικής γραφίδας σχεδιαστηρίου ή γραφομηχανής σχεδίου. Οι επιγραφές τίτλων, οι επεξηγήσεις και οι ενδείξεις διαστάσεων παρουσιάζουν ενιαία μορφοποίηση και καθαρότητα, τυπική των αρχιτεκτονικών σχεδίων της εποχής.
Εμφανίζεται προσεγμένη τυποποίηση της τεχνικής γλώσσας: κάθε σχέδιο περιλαμβάνει τίτλο, όψεις (κάτοψη, πλάγια, τομή), τεχνικές ενδείξεις (π.χ. είδη ξυλείας, επενδύσεις, υλικά), αριθμούς τεμαχίων και σημειώσεις παραγωγής ή τοποθέτησης. Το ύφος της γραφής διατηρεί υψηλό βαθμό επαγγελματισμού, ενώ τεκμηριώνει και τη λειτουργική ιεραρχία των χώρων (π.χ. Προεδρία, Τελωνείον, Γραφείον Διευθυντού).
Η σταθερότητα της γλωσσικής μορφής υποδηλώνει ότι τα σχέδια προορίζονταν όχι μόνο για χρήση από τεχνίτες, αλλά και για επίσημη αρχειοθέτηση στο πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης και εποπτείας κατασκευών.
Physical characteristics and technical requirements
Το σύνολο αποτελείται από τεχνικά σχέδια μεγάλου και μεσαίου σχήματος (διαστάσεις κατά προσέγγιση: από 40×60 εκ. έως 60×90 εκ.), σχεδιασμένα ή εκτυπωμένα σε τεχνικό χαρτί της εποχής ( λεπτό χαρτόνι), με χρήση μελάνης (μαύρης ή κόκκινης), καλλιγραφικής γραφής και τεχνικών συμβόλων.
Τα τεκμήρια εμφανίζουν τυπικά φυσικά ίχνη αρχειοθέτησης, όπως οπές διάτρησης, πτυχωμένες ή διπλωμένες άκρες, και ελαφρά κιτρινίσματα λόγω παλαίωσης του υλικού. Ορισμένα φέρουν χειρόγραφες σημειώσεις, υπογραφές ή αριθμήσεις με μολύβι ή σινική μελάνη. Πολλά από τα σχέδια έχουν κολληθεί σε υποστηρικτικό χαρτόνι ή συνοδεύονται από φύλλα τεχνικών οδηγιών.
Η αναγνωσιμότητα των σχεδίων παραμένει καλή, ωστόσο η εύθραυστη κατάσταση του χαρτιού απαιτεί ειδικούς όρους χειρισμού, όπως χρήση γαντιών, επίπεδη υποστήριξη κατά την ανάγνωση, ψηφιακή μεγεθυμένη προβολή σε περίπτωση μελέτης λεπτομερειών, και περιορισμένη έκθεση σε φως και υγρασία.
Για λόγους προστασίας και πρόσβασης, έχει επιλεχθεί η ψηφιοποίηση σε υψηλή ανάλυση (τουλάχιστον 600 dpi) και προτείνεται η φύλαξη σε αρχειακούς φακέλους ουδέτερου pH, με κατάλληλη σήμανση ανά αριθμό σχεδίου.
Finding aids
Έχει καταρτιστεί αναλυτικός κατάλογος τεχνικών σχεδίων με βάση τον αύξοντα αριθμό σχεδίου (1–41), τον τίτλο κάθε σχεδίου, την υπηρεσία ή το δωμάτιο που αφορά, και τη χρονολογία παραγωγής (1938). Ο κατάλογος συνοδεύεται από ψηφιακές απεικονίσεις υψηλής ανάλυσης, καθώς και από δελτία περιγραφής (ΔΙΠΑΠ) ανά τεκμήριο, με ενοποιημένο δελτίο για το σύνολο.
Το υλικό έχει ενταχθεί στη βάση τεκμηρίωσης του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., με δυνατότητα αναζήτησης κατά αριθμό, λέξη-κλειδί και χρονολογία. Τα σχέδια τεκμηριώνονται και σε θεματικές σειρές ανά λειτουργικό χώρο του Μεγάρου (π.χ. Προεδρία, Γραφείο Τελωνείου, Τεχνική Υπηρεσία).
Allied materials area
Existence and location of originals
Τα πρωτότυπα σχέδια φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης Α.Ε. Ο φυσικός τους φορέας βρίσκεται σε φάκελο αρχειακής αποθήκευσης, τοποθετημένο στο Ράφι L4a
Existence and location of copies
Related units of description
Publication note
Μέχρι σήμερα, τα σχέδια δεν έχουν δημοσιευθεί αυτούσια σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή. Ορισμένα από αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί κατά αποσπασματικό τρόπο σε ερευνητικές παρουσιάσεις και εκθέσεις του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., στο πλαίσιο της ανάδειξης της αρχιτεκτονικής και διοικητικής ιστορίας του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου.
Προβλέπεται η μελλοντική επιστημονική έκδοση και ψηφιακή παρουσίαση του συνόλου στο πλαίσιο της εν εξελίξει μελέτης για την αρχιτεκτονική κληρονομιά του λιμανιού Θεσσαλονίκης.
Notes area
Note
Το ενιαίο σύνολο σχεδίων συνιστά αρχειακό corpus υψηλής τεκμηριωτικής αξίας, τεκμηριώνοντας τις λειτουργίες, τους ρόλους και τις ιεραρχίες ενός διοικητικού λιμενικού μηχανισμού της εποχής.
Αξιοσημείωτη η μοντερνιστική αισθητική και η τεχνική ακρίβεια των σχεδίων (έντονα καμπυλωμένα στοιχεία, εργονομικά ύψη, συμμετρίες).
Μπορούν να αξιοποιηθούν για μουσειακή αναπαράσταση, κατασκευή αντιγράφων, έρευνα στη δημόσια αρχιτεκτονική του Μεσοπολέμου.
Alternative identifier(s)
Access points
Name access points
Genre access points
Description control area
Description identifier
Institution identifier
Rules and/or conventions used
Η περιγραφή έχει συνταχθεί σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Αρχειακής Περιγραφής ISAD(G) (General International Standard Archival Description), όπως αυτό υιοθετείται από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και εφαρμόζεται από το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε..
Status
Final
Level of detail
Full
Dates of creation revision deletion
Ημερομηνία σύνταξης περιγραφής (ΔΙΠΑΠ): 2025-06 (Ιούνιος 2025), από το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε.
Language(s)
- Greek
Script(s)
- Greek
Sources
Archivist's note
Η τεκμηρίωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συστηματικής απογραφής και ψηφιοποίησης των σχεδίων του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε. Η φυσική κατάσταση των τεκμηρίων αξιολογείται ως ευαίσθητη, με ανάγκη για περιορισμένο χειρισμό και προστασία από περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Όνομα αρχειονόμου
Archivist's note
Κώστας Παλούκης
Διδάκτωρ Ιστορίας – Υπεύθυνος Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε.