Πεδίο Αναγνώρισης
Κωδικός αναγνώρισης
Τίτλος
Ημερομηνία(ες)
- 1938-11-01 (Δημιουργία)
Επίπεδο περιγραφής
Υποφάκελος
Μέγεθος και Υπόστρωμα
Αριθμός σχεδίων: 31 σχέδια από 41 (με αριθμούς σχεδίων από 1 έως 41, με ελλείψεις σε ορισμένους αριθμούς)
Διαστάσεις σχεδίων: κατά προσέγγιση 50 × 70 εκ.
Υπόστρωμα: χαρτί τεχνικού σχεδίου (τεχνικός τύπος), με κόκκινο ή καφέ τεχνικό μελάνι
Κατάσταση διατήρησης: καλή έως μέτρια. Ορισμένα σχέδια φέρουν φθορές, οξειδώσεις ή σκισίματα στις άκρες και πτυχώσεις
Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής
Όνομα παραγωγού
Βιογραφικό/Διοικητική Ιστορία
Στις 20 Φεβρουαρίου 1930 η Επιτροπεία του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης παραλαμβάνει τις εγκαταστάσεις, τις υπηρεσίες και το προσωπικό του τελωνειακού λιμένα από τη Γαλλική Εταιρία. Το οργανόγραμμα καθώς και οι υπηρεσίες παραμένουν ίδια. Η Τεχνική Υπηρεσία της Γαλλικής Εταιρίας λειτουργεί πλέον ως υπηρεσία του ΛΤΘ. Ο νέος οργανισμός λειτουργίας του ΛΤΘ θα κατατεθεί τον Μάρτιο του 1935 χωρίς να επιφέρει κάποια αλλαγή. Ένας νέος και πολύ πιο πλήρης οργανισμός και κανονισμός λειτουργίας κατατέθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1939. Η σημαντικότερη αλλαγή ήταν η ενίσχυση της Τεχνική Υπηρεσία καθώς ορίστηκε ως ισοδύναμη με τη νεοπαγή Υπηρεσία Εκμετάλλευσης. Η αλλαγή αυτή υπηρετούσε το προσανατολισμό του ΛΤΘ ως λιμενικός οργανισμός τεχνικών έργων.
Με τη συγχώνευση ΛΤΘ και ΕΖΘ, η Τεχνική Υπηρεσία ΕΖΘ ενσωματώθηκε στην πρώην τεχνική Υπηρεσία ΛΤΘ με βάση την εγκύκλια διαταγή αριθ.13 στις 11 Ιανουαρίου 1954 με προϊστάμενο τον Ιωάννη Παπαδόπουλο η οποία εξελίχθηκε στις κατόπιν σε Τεχνική Υπηρεσία ΕΖΛΘ. Με βάση την ίδια εγκύκλιο διαταγή, η Υπηρεσία Γερανών του τέως ΛΤΘ ενσωματώνεται στο Τμήμα Μεταφορών της τέως ΕΖΘ, ενώ το τεχνικό μέρος, δηλαδή η συντήρηση και η επισκευή στην Τεχνική Υπηρεσία του τέως ΛΤΘ.
Αποθετήριο
Ιστορικό ενότητας περιγραφής
Διαδικασία Πρόσκτησης
Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης
Παρουσίαση Περιεχόμενου
Περιέχει σχέδια μέρος της συνολικής κατασκευαστικής και εργολαβικής φάσης επίπλωσης του νέου Μεγάρου του ΛΤΘ που ανεγέρθηκε το 1938, καλύπτοντας τις ανάγκες:
Διοικητικών, τελωνειακών και τεχνικών γραφείων
Αρχείων, γραμματειών και συνεδριάσεων
Υπαλληλικών σταθμών και χώρων αναμονής/υποδοχής
Το σύνολο των σχεδίων αποτυπώνει με εξαιρετική λεπτομέρεια την επίπλωση του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης, λίγο πριν την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σε περίοδο εδραιωμένης διοικητικής και τεχνικής λειτουργίας του Λιμενικού Ταμείου. Το υλικό έχει ιδιαίτερη αξία για τη μελέτη της εσωτερικής διάρθρωσης των δημόσιων υπηρεσιών, της λειτουργικής αρχιτεκτονικής και της τεχνικής ορολογίας της εποχής.
Τα σχέδια καλύπτουν αναλυτικά την εσωτερική επίπλωση του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου Θεσσαλονίκης, ανά γραφείο και διοικητική λειτουργία, και περιλαμβάνουν:
α) Έπιπλα διεύθυνσης και προεδρίας
Γραφείο προέδρου: σχέδιο γραφείου, καθίσματος, τομών, λεπτομερειών (αρ. σχεδίου 11, 12)
Έπιπλα διευθυντού τελωνείου και τελωνειακών γραφείων (σχέδια 36, 37, 38, 39, 40)
β) Γραφεία τελωνείων και πολυθρόνες επισκεπτών
Πολυθρόνες τύπου lounge (αρ. σχεδίου 10, 40)
Καθίσματα γραφείου (αρ. σχεδίου 8, 37)
Εταζέρες, χαμηλά και ψηλά γραφεία (αρ. σχεδίου 39)
γ) Γραφεία τεχνικών υπηρεσιών και προσωπικού
Χαρτοθήκες, συρταριέρες, ράφια σχεδίων (αρ. σχεδίου 19, 29)
Βοηθητικά έπιπλα όπως tabourets (αρ. σχεδίου 26)
Αρχειοθήκες και σύνθετα έπιπλα αποθήκευσης εγγράφων (αρ. σχεδίου 30, 33, 34, 35)
δ) Λογιστήρια – διαχωριστικά – πάγκοι
Πάγκοι εργασίας, γωνιακές επιφάνειες, κατασκευαστικές τομές (αρ. σχεδίου 17, 27, 28)
Ψηλές αρχειοθήκες με μεταλλικές ή ξύλινες λεπτομέρειες (αρ. σχεδίου 30, 31, 32, 33, 34, 35)
ε) Αίθουσα συνεδριάσεων
Μεγάλη συνεδριακή τράπεζα με λεπτομέρειες υλικών (αρ. σχεδίου 17)
Καθίσματα συνεδριακού τύπου με τεμάχια 16 (αρ. σχεδίου 18)
Αριθμοί που παρουσιάζονται 7–12, 17–20, 26–41
Πιθανοί ελλείποντες αριθμοί 1–6, 13–16, 21–25
Συνολικά τεκμηριωμένα: 31 σχέδια από 41. Αρκετά φέρουν την ένδειξη τεμαχίων (π.χ. «Τεμάχια 2», «Τεμάχια 16»), υποδεικνύοντας αναλυτική προμέτρηση της επίπλωσης.
Τα σχέδια:
Ακολουθούν ενιαία αρχιτεκτονική γραφή (καλλιγραφική κεφαλαία καθαρεύουσα, τεχνική γραφή 1930s)
Παρουσιάζουν κάτοψη, κύρια και πλάγια όψη, καθώς και τομές με λεπτομέρειες κατασκευής και υλικών
Αναφέρουν υλικά όπως: δρυς fume, κοντραπλακέ, φακαρόρ, μεταλλικές βάσεις, ένθετα συρτάρια
Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση
Όλα τα σχέδια κρίνονται διατηρητέα στο σύνολό τους, ως αυθεντικά τεκμήρια μεγάλης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Προτείνεται τελική διατήρηση και ψηφιακή τεκμηρίωση για σκοπούς επιστημονικής και πολιτιστικής αξιοποίησης.
Προσθήκες Υλικού
Δεν προβλέπονται μελλοντικές προσθήκες. Το σύνολο των σχεδίων θεωρείται ολοκληρωμένο και κλειστό ως προς το περιεχόμενο και τη θεματική του.
Σύστημα Ταξινόμησης
Τα σχέδια ταξινομούνται αριθμητικά με βάση τον αύξοντα αριθμό σχεδίου (Αρ. Σχεδίου 1–41), όπως αυτός σημειώνεται χειρόγραφα ή τυπογραφικά σε κάθε τεκμήριο.
Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης
Όροι πρόσβασης
Το τεκμήριο είναι ελεύθερα προσβάσιμο για λόγους έρευνας, μελέτης και εκπαιδευτικής χρήσης. Δεν υπάρχουν περιορισμοί πρόσβασης.
Όροι αναπαραγωγής
Το τεκμήριο είναι ελεύθερα προσβάσιμο για λόγους ιστορικής έρευνας, μελέτης και εκπαιδευτικής χρήσης. Η αναπαραγωγή επιτρέπεται κατόπιν έγκρισης του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., αποκλειστικά για μη εμπορικούς, επιστημονικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς, με υποχρεωτική αναφορά της προέλευσης.
Γλώσσα των Τεκμηρίων
- Ελληνικά
Γραφή του υλικού
- Ελληνικό
Σημειώσεις γλώσσας και γραφής
Τα τεχνικά σχέδια είναι συνταγμένα στην καθαρεύουσα, με χρήση τεχνικής και διοικητικής ορολογίας της δεκαετίας του 1930. Η γλώσσα ακολουθεί την τυπική διαχειριστική γραφή του Μεσοπολέμου, που αποτυπώνουν την τεχνικογραφειοκρατική ιδιόλεκτο των δημόσιων υπηρεσιών της περιόδου.
Η γραφή είναι χειρόγραφη καλλιγραφική ή σχεδιασμένη με τεχνικό χαρακτήρα, σε κεφαλαία πολυτονικά, πιθανώς με τη χρήση μηχανικής γραφίδας σχεδιαστηρίου ή γραφομηχανής σχεδίου. Οι επιγραφές τίτλων, οι επεξηγήσεις και οι ενδείξεις διαστάσεων παρουσιάζουν ενιαία μορφοποίηση και καθαρότητα, τυπική των αρχιτεκτονικών σχεδίων της εποχής.
Εμφανίζεται προσεγμένη τυποποίηση της τεχνικής γλώσσας: κάθε σχέδιο περιλαμβάνει τίτλο, όψεις (κάτοψη, πλάγια, τομή), τεχνικές ενδείξεις (π.χ. είδη ξυλείας, επενδύσεις, υλικά), αριθμούς τεμαχίων και σημειώσεις παραγωγής ή τοποθέτησης. Το ύφος της γραφής διατηρεί υψηλό βαθμό επαγγελματισμού, ενώ τεκμηριώνει και τη λειτουργική ιεραρχία των χώρων (π.χ. Προεδρία, Τελωνείον, Γραφείον Διευθυντού).
Η σταθερότητα της γλωσσικής μορφής υποδηλώνει ότι τα σχέδια προορίζονταν όχι μόνο για χρήση από τεχνίτες, αλλά και για επίσημη αρχειοθέτηση στο πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης και εποπτείας κατασκευών.
Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις
Το σύνολο αποτελείται από τεχνικά σχέδια μεγάλου και μεσαίου σχήματος (διαστάσεις κατά προσέγγιση: από 40×60 εκ. έως 60×90 εκ.), σχεδιασμένα ή εκτυπωμένα σε τεχνικό χαρτί της εποχής ( λεπτό χαρτόνι), με χρήση μελάνης (μαύρης ή κόκκινης), καλλιγραφικής γραφής και τεχνικών συμβόλων.
Τα τεκμήρια εμφανίζουν τυπικά φυσικά ίχνη αρχειοθέτησης, όπως οπές διάτρησης, πτυχωμένες ή διπλωμένες άκρες, και ελαφρά κιτρινίσματα λόγω παλαίωσης του υλικού. Ορισμένα φέρουν χειρόγραφες σημειώσεις, υπογραφές ή αριθμήσεις με μολύβι ή σινική μελάνη. Πολλά από τα σχέδια έχουν κολληθεί σε υποστηρικτικό χαρτόνι ή συνοδεύονται από φύλλα τεχνικών οδηγιών.
Η αναγνωσιμότητα των σχεδίων παραμένει καλή, ωστόσο η εύθραυστη κατάσταση του χαρτιού απαιτεί ειδικούς όρους χειρισμού, όπως χρήση γαντιών, επίπεδη υποστήριξη κατά την ανάγνωση, ψηφιακή μεγεθυμένη προβολή σε περίπτωση μελέτης λεπτομερειών, και περιορισμένη έκθεση σε φως και υγρασία.
Για λόγους προστασίας και πρόσβασης, έχει επιλεχθεί η ψηφιοποίηση σε υψηλή ανάλυση (τουλάχιστον 600 dpi) και προτείνεται η φύλαξη σε αρχειακούς φακέλους ουδέτερου pH, με κατάλληλη σήμανση ανά αριθμό σχεδίου.
Εργαλείο έρευνας
Έχει καταρτιστεί αναλυτικός κατάλογος τεχνικών σχεδίων με βάση τον αύξοντα αριθμό σχεδίου (1–41), τον τίτλο κάθε σχεδίου, την υπηρεσία ή το δωμάτιο που αφορά, και τη χρονολογία παραγωγής (1938). Ο κατάλογος συνοδεύεται από ψηφιακές απεικονίσεις υψηλής ανάλυσης, καθώς και από δελτία περιγραφής (ΔΙΠΑΠ) ανά τεκμήριο, με ενοποιημένο δελτίο για το σύνολο.
Το υλικό έχει ενταχθεί στη βάση τεκμηρίωσης του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., με δυνατότητα αναζήτησης κατά αριθμό, λέξη-κλειδί και χρονολογία. Τα σχέδια τεκμηριώνονται και σε θεματικές σειρές ανά λειτουργικό χώρο του Μεγάρου (π.χ. Προεδρία, Γραφείο Τελωνείου, Τεχνική Υπηρεσία).
Allied materials area
Εντοπισμός των πρωτότυπων
Τα πρωτότυπα σχέδια φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης Α.Ε. Ο φυσικός τους φορέας βρίσκεται σε φάκελο αρχειακής αποθήκευσης, τοποθετημένο στο Ράφι L4a
Εντοπισμός των αντιγράφων
Συνδεόμενες Ενότητες Περιγραφής
Σημείωση δημοσίευσης
Μέχρι σήμερα, τα σχέδια δεν έχουν δημοσιευθεί αυτούσια σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή. Ορισμένα από αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί κατά αποσπασματικό τρόπο σε ερευνητικές παρουσιάσεις και εκθέσεις του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε., στο πλαίσιο της ανάδειξης της αρχιτεκτονικής και διοικητικής ιστορίας του Μεγάρου του Λιμενικού Ταμείου.
Προβλέπεται η μελλοντική επιστημονική έκδοση και ψηφιακή παρουσίαση του συνόλου στο πλαίσιο της εν εξελίξει μελέτης για την αρχιτεκτονική κληρονομιά του λιμανιού Θεσσαλονίκης.
Πεδίο Παρατηρήσεων
Σημείωση
Το ενιαίο σύνολο σχεδίων συνιστά αρχειακό corpus υψηλής τεκμηριωτικής αξίας, τεκμηριώνοντας τις λειτουργίες, τους ρόλους και τις ιεραρχίες ενός διοικητικού λιμενικού μηχανισμού της εποχής.
Αξιοσημείωτη η μοντερνιστική αισθητική και η τεχνική ακρίβεια των σχεδίων (έντονα καμπυλωμένα στοιχεία, εργονομικά ύψη, συμμετρίες).
Μπορούν να αξιοποιηθούν για μουσειακή αναπαράσταση, κατασκευή αντιγράφων, έρευνα στη δημόσια αρχιτεκτονική του Μεσοπολέμου.
Εναλλακτικοί Κωδικοί
Σημεία πρόσβαση
Θέματα ως Σημεία πρόσβασης
Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης
Όνοματα ως Σημεία πρόσβασης
Genre access points
Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής
Αναγνωριστικό περιγραφής
Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης
Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής
Η περιγραφή έχει συνταχθεί σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Αρχειακής Περιγραφής ISAD(G) (General International Standard Archival Description), όπως αυτό υιοθετείται από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και εφαρμόζεται από το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε..
Κατάσταση
Τελικό
Επίπεδο λεπτομέρειας
Ολόκληρο
Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής
Ημερομηνία σύνταξης περιγραφής (ΔΙΠΑΠ): 2025-06 (Ιούνιος 2025), από το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε.
Γλώσσα(ες)
- Ελληνικά
Γραφή(ες)
- Ελληνικό
Πηγές
Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου
Η τεκμηρίωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συστηματικής απογραφής και ψηφιοποίησης των σχεδίων του Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε. Η φυσική κατάσταση των τεκμηρίων αξιολογείται ως ευαίσθητη, με ανάγκη για περιορισμένο χειρισμό και προστασία από περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Όνομα αρχειονόμου
Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου
Κώστας Παλούκης
Διδάκτωρ Ιστορίας – Υπεύθυνος Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε.