Κίνημα 1935

Ταξονομία

Κώδικας

Σημείωση περιεχομένου

  • Το Κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 ήταν η συνισταμένη των συνωμοτικών ενεργειών διάφορων κύκλων και οργανώσεων της βενιζελικής παράταξης, που απέβλεπαν στην αποτροπή της παλινόρθωσης της βασιλευόμενης δημοκρατίας. Πίσω από το στόχο αυτό βρισκόταν η επιθυμία των απότακτων βενιζελικών αξιωματικών να ξαναγυρίσουν στο στράτευμα και να προχωρήσουν σε ριζικές εκκαθαρίσεις των αντιφρονούντων, καθώς και η επιδίωξη των πολιτικών της ίδιας παράταξης να επανέλθουν στην εξουσία
  • Οι κινηματίες απέβλεπαν στην κατάληψη του στόλου, ο οποίος, σύμφωνα με τα σχέδιά τους, θα έπαιζε βασικό ρόλο στην επιτυχία του κινήματος. Στόχος τους ήταν ακόμη οι στρατιωτικές δυνάμεις που έδρευαν στη Θεσσαλονίκη και την Καβάλα, και τις οποίες θα έθεταν κάτω από τον έλεγχό τους. Με τον έλεγχο του στόλου, των φρουρών Θεσσαλονίκης και Καβάλας και με την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου στη διάθεσή τους, οι κινηματίες θα σχημάτιζαν προσωρινή κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη, αν στο μεταξύ δεν υπέβαλλε παραίτηση η κυβέρνηση στην Αθήνα, όπου οι μυημένοι αξιωματικοί θα προσπαθούσαν να θέσουν κάτω από τον έλεγχό τους τις φρουρές της για τη δημιουργία αντιπερισπασμού. Το κίνημα απέτυχε στην πρώτη και κρίσιμη φάση του, όταν ο στόλος, αντί για τη Θεσσαλονίκη, κατευθύνθηκε προς την Κρήτη, όπου ο Βενιζέλος ανέλαβε την ηγεσία του κινήματος, όχι όμως χωρίς ενδοιασμούς. Οι φρουρές στη Βόρεια Ελλάδα επαναστάτησαν με μεγάλη καθυστέρηση, και της πρωτεύουσας τέθηκαν και πάλι κάτω από κυβερνητικό έλεγχο, ευθύς μετά την εκδήλωση του κινήματος. Στο μεταξύ, η κυβέρνηση του Παναγή Τσαλδάρη αντέδρασε δυναμικά, αναθέτοντας την καταστολή του κινήματος στον Υπουργό Στρατιωτικών, Γεώργιο Κονδύλη[4], και προσλαμβάνοντας τον Ιωάννη Μεταξά ως Υπουργό Άνευ Χαρτοφυλακίου. Ο Κονδύλης, με έδρα του τη Θεσσαλονίκη, κατέπνιξε γρήγορα το κίνημα στη Μακεδονία, μετά από μια σειρά συγκρούσεων, και ο ηγέτης των επαναστατών στην περιοχή, υποστράτηγος Καμμένος, διοικητής του Δ΄ Σώματος Στρατού στην Καβάλα, αναγκάστηκε να ζητήσει καταφύγιο, στις 11 Μαρτίου, στη Βουλγαρία. Τελικά, παραδόθηκε και ο στόλος, ενώ ο Βενιζέλος κατέφυγε στην Κάσο των ιταλοκρατούμενων Δωδεκανήσων και εζήτησε πολιτικό άσυλο. Ουσιαστικά, το κίνημα κατέρρευσε, γεγονός που οφειλόταν στην έλλειψη γενικά αποδεκτού στρατιωτικού αρχηγού, στον ελαττωματικό σχεδιασμό και την κακή εκτέλεση των σχεδίων, στις αντιζηλίες των διαφόρων ομάδων και στην έλλειψη συντονισμού. Τέλος, το κίνημα δεν είχε παρά ελάχιστη απήχηση στο λαό, ο οποίος ένιωθε δυσφορία και κόπωση από τις αυθαίρετες επεμβάσεις των στρατιωτικών στην πολιτική.
  • Οι συνέπειες του κινήματος ήταν σοβαρές τόσο για τη βενιζελική παράταξη όσο και για τη χώρα γενικά. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα ως κινηματίας, για να πεθάνει, ένα χρόνο αργότερα, αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Οι πολιτικοί ηγέτες της βενιζελικής παράταξης, συμπεριλαμβανομένων του Βενιζέλου και του Πλαστήρα, που καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε διάφορες βαριές ή ελαφριές ποινές, σε μια επίδειξη εκδικητικών διαθέσεων εκ μέρους των κρατούντων. Η στρατιωτική ηγεσία του κινήματος, μεταξύ των οποίων ανώτεροι αξιωματικοί, όπως ο Στέφανος Σαράφης και οι αδελφοί Τσιγάντε, δικάσθηκαν από έκτακτα στρατοδικεία, καταδικάστηκαν, ταπεινώθηκαν δημόσια και αποτάχθηκαν από το στράτευμα. Αποφεύχθηκαν οι αθρόες εκτελέσεις - εκτελέστηκαν τρεις αξιωματικοί μόνο, ο επίλαρχος Στ. Βολάνης και οι στρατηγοί Αν. Παπούλας και Μιλ. Κοιμήσης, όχι αναγκαστικά οι περισσότεροι υπεύθυνοι - όταν υπερίσχυσαν προς στιγμή μετριοπαθή στοιχεία της κυβέρνησης και της αντιβενιζελικής παράταξης γενικά. Το σημαντικότερο όμως, από την άποψη των μακροπρόθεσμων συνεπειών, ήταν ότι αποτάχθηκε ένα μεγάλο και ασφαλώς το σπουδαιότερο μέρος των βενιζελικών - δημοκρατικών αξιωματικών του στρατού και του ναυτικού. Η απόταξη των βενιζελικών αξιωματικών, περισσότερο από κάθε άλλη ενέργεια ή μέτρο της νικήτριας παράταξης, εξουδετέρωσε τα ερείσματα της αντίπαλης στο στράτευμα και διευκόλυνε όχι μόνο την παραμονή της στη εξουσία, αλλά και τη σταδιακή δημιουργία μονοκομματικού κράτους. Αποφασισμένη να προχωρήσει στην ολοκληρωτική εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού, από τα βενιζελικά στοιχεία, η κυβέρνηση Τσαλδάρη κατάργησε την ισοβιότητα των δικαστικών και ανέστειλε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Ακόμα, κατάργησε τη Γερουσία, διέλυσε τη Βουλή και προκήρυξε εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης για τον Ιούνιο του 1935.

Σημείωση(εις) πηγής

Display note(s)

Ιεραρχημένοι όροι

Κίνημα 1935

Equivalent terms

Κίνημα 1935

Σχετικοί όροι

Κίνημα 1935

3 Καθιερωμένη εγγραφή results for Κίνημα 1935

Όνομα
Ascending

3 results directly related Exclude narrower terms

Βρυωτάκης Χρήστος

  • Υπάλληλοι
  • Γέννηση: 1889 Πρόσληψη ΕΖΘ: 1928-11-5 Απόλυση: 1935-07-23 Επαναπρόσληψη: 1936-03-23 Απόλυση: 1948-5-4

Ο Βρυωτάκης Χρήστος του Πανταζή γεννήθηκε στο Νιοχώρι Κρήτης το 1889. Ήταν έγγαμος και υπηρέτησε ως έφεδρος οπλίτης. Ανέλαβε καθήκοντα κλητήρα Α΄ στην υπηρεσία του Κυβερνητικού Επιτρόπου στις 5 Νοεμβρίου 1928. Στις 21 Αυγούστου 1929 αυξήθηκε ο μισθός λόγω οικογενειακών βαρών. Στις 3 Φεβρουαρίου 1930 αναλαμβάνει καθήκοντα Ζυγιστή πλάστιγγα χώρου ξυλείας. Την 1 Αυγούστου 1931 μετατάχθηκε στην Υπηρεσία Ασφαλείας ως φύλακας Β΄. Στις 11 Οκτωβρίου 1931 αναλαμβάνει καθήκοντα φύλακα. Στις 11 Μαΐου 1934 του εκφράσθηκε έπαινος για ζήλο και αυταπάρνηση κατά την πλημμύρα εντός της Ζώνης. Στις 4 Μαρτίου 1935 συνελήφθηκε υπό της αστυνομικής αρχής λόγω συμμετοχής μάλλον στο βενιζελικό κίνημα. Στις 27 Μαρτίου 1935 επανήλθε από την κράτηση από την αστυνομική αρχή. Στις 23 Ιουλίου 1935 απολύθηκε δυνάμει της Δ΄ Συντακτικής πράξης άρθρο 5 και παράγραφος δ΄. Στις 23 Μαρτίου 1936 ανέλαβε καθήκοντα καθώς αναδιορίστηκε σύμφωνα με την 353 ΗΔ. Στις 11 Αυγούστου 1936 προάχθηκε ως φύλακας Α΄.
Στις 24 Ιουλίου 1940 ανακοινώνεται ότι λαμβάνει προσαύξηση μισθού 5% για τη συμπλήρωση 10ετίας από 5 Νοεμβρίου 1938.
Στις 11 Νοεμβρίου 1944 φαίνεται ότι είναι αποσπασμένος στην υπηρεσία Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Θεσσαλονίκης. Λογικά επέστρεψε στην υπηρεσία όπως οι περισσότεροι υπάλληλοι την 1η Ιουλίου 1945.
Στις 17 Οκτωβρίου 1946 ότι με απόφαση του υπουργού Οικονομικών τίθεται σε διαθεσιμότητα εξαιτίας εκκρεμούς ποινικής δίωξης με βάση την Συντακτική Πράξη 89/1945. Στις 4 Μαΐου 1948 απολύεται από την υπηρεσία με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών κατ εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1 του Αναγκαστικού Νόμου 516/1948 «περί ελέγχου Νομιμοφροσύνης κλπ»

Δημητρίου Βασίλειος

Δημητρίου Βασίλειος

  • Μέλη Διοίκησης
  • Ανάληψη θέσης: 1923-4-23 Αποχώρηση: 1935-3-1 Ανάληψη θέσης: 1935-10-3 Αποχώρηση: 1942-2-17

Ο Βασίλης Δημητρίου ήταν ανώτερος κρατικός υπάλληλος και μηχανολόγος μηχανικός. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο ΕΜΠ το 1900 και διορίστηκε στο Υπουργείο Συγκοινωνιών ως Επιθεωρητής Διευθύνσεως Σιδηροδρόμων Υπουργείου. Είχε δύο κόρες την Αγγελική και την Ελένη. Η τελευταία το 1931 παντρεύτηκε τον έμπορο Μενέλαο Ζαμβρέκα.
Στα 1919 ανέλαβε προϊστάμενος της επιθεώρησης Σιδηροδρόμων Μακεδονίας και Θράκης που είχε έδρα την Θεσσαλονίκη και κυβερνητικός Επίτροπος των Σιδηροδρόμων και Τροχιοδρόμων. Με αυτήν την ιδιότητα ανέλαβε Διευθυντής της Εταιρείας Τροχιοδρόμων και Ηλεκτροφωτισμού Θεσσαλονίκης κατά τη δεύτερη κρατική επίταξή της στα 1919 κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τον Φεβρουάριο του 1942 συνταξιοδοτήθηκε από την υπηρεσία.

Ο Βασίλειος Δημητρίου συμμετείχε στην πρώτη περίοδο επιτροπείας ΕΖΘ στις 23 Απριλίου 1923 ως ως εκπρόσωπος των Σιδηροδρόμων και τροχιοδρόμων. Στις 31 Οκτωβρίου 1925 εκλέχθηκε μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΖΘ. Στις δεύτερες αρχαιρεσίες της Επιτροπείας στις 2 Φεβρουαρίου 1926 θα εκλεγεί ξανά μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Β΄ Αντιπρόεδρος. Ωστόσο, ο Δημητρίου δηλώνει ότι αδυνατεί να αναλάβει τη θέση του Β αντιπροέδρου και μέλους της ΕΕ. Όταν οι πρόεδρος και Σαράτσης και Γεωργακόπουλος θα επιμείνουν, ο Δημητρίου απαντά πως «οι προκαλέσαντες αυταίς λόγοι δεν εξέλιπον και βεβαιώνει πως το ενδιαφέρον του για την Ζώνη απαραμένει αμείωτο». Ωστόσο, δεν είναι κατανοητό ποιοι λόγοι τον οδήγησαν σε αυτή την απόφαση. Συμμετείχε στην δεύτερη περίοδο επιτροπείας ΕΖΘ στις 2 Ιουνίου 1926. Στις αρχαιρεσίες κατά την τρίτη περίοδο της Επιτροπείας της ΕΖΘ στις 17 Απριλίου 1929 εκλέχθηκε α΄αντιπρόεδρος. Επίσης, την 1 Ιουλίου 1929 ανέλαβε προεδρεύων κατά την δίμηνη περίοδο ασθένειας και διάφορες άλλες ημέρες απουσίας λόγω ασθένειας του Προέδρου Βασίλειου Γεωργακόπουλου. Στις 2 Φεβρουαρίου 1931 θα γίνει ειδική συνεδρία για το θάνατο του προέδρου Γεωργακόπουλου και στις 11 Φεβρουαρίου 1931 θα πραγματοποιηθεί η εκλογή νέου προέδρου. Οι υποψήφιοι θα είναι ο Σταύρος Γρηγοριάδης και ο Βασίλης Δημητρίου. Ο πρώτος θα λάβει 13 ψήφους και ο δεύτερος 1. Η υποψηφιότητα του Δημητρίου ήταν μάλλον εικονική. Στις 3 Ιουνίου 1931 θα αναπληρώσει τον πρόεδρο Γρηγοριάδη στην προεδρία της ΕΖΘ.

Ο Βασίλειος Δημητρίου συμμετέχει στην πρώτη περίοδο επιτροπείας του ΛΤΘ στις 27 Ιανουαρίου 1930 και διατελώντας αντιπρόεδρος της Επιτροπείας της ΕΖΘ, θα αναλάβει πρώτος πρόεδρός του νέου οργανισμού. Θα αναλάβει τα καθήκοντα του προέδρου στις 27 Ιανουαρίου 1930 . Η αποζημίωση παράστασης του προέδρου ορίστηκε στις 2000 δρχ. Αντιπρόεδρος θα είναι ο Μιχάλης Σασαγιάννης. (Πρακτικά ΛΤΘ, τόμος πρώτος, 4η Συνεδρία, 8/2/1930) Η δεύτερη θητεία της Επιτροπείας του ΛΤΘ ξεκίνησε στις 5 Μαΐου 1932. Επανεκλέχτηκε πρόεδρος ο Δημητρίου και αντιπρόεδρος ο Σασαγιάννης.

Το 1935 ήταν ένα έτος ραγδαίων εξελίξεων καθώς σημαδεύτηκε από το Κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935, με πρωταγωνιστές από τη μια τους κινηματίες βενιζελικούς αξιωματικούς και από την άλλη την αντιβενιζελική κυβέρνηση (Κυβέρνηση Παναγή Τσαλδάρη), και ιδιαίτερα ορισμένα στοιχεία που απεργάστηκαν την πολιτειακή αλλαγή λίγους μήνες αργότερα. Ο Βασίλης Δημητρίου φαίνεται πως ως φιλοβενιζελικός υπήρξε θύμα των εκκαθαρίσεων της κυβέρνησης του Λαϊκού Κόμματος σε διάφορους φορείς. Για αυτό, ενώ συμμετείχε κανονικά στην 146η Συνεδρίαση στις 26 Φεβρουαρίου 1935, δεν συμμετέχει στην επόμενη την 147η στις 13 Μαρτίου1935 στην οποία προεδρεύει ο αντιπρόεδρος Μιχάλης Σασαγιάννης όπως και στις επόμενες. Όπως αναφέρει αργότερα (Πρακτικά ΛΤΘ, τόμος τρίτος, 179η Συνεδρίαση, 17/12/1935), αναχώρησε από την Θεσσαλονίκη στις 6 Μαρτίου 1935. Μόλις στην 149η Συνεδρίαση στις 26/3/1935, ο Σασαγιάννης ανακοινώνει επίσημα στην Επιτροπεία «ότι εκ παραδρομής παρέλειψε ν’ ανακοινώση εις την Επιτροπείαν την κοινοποιηθείσαν τω ΛΤΘ υπ’ αρ 36352 της 7/3/1935 Διαταγής της ΓΔ» με βάση την οποία «ο Πρόεδρος κ. Β. Δημητρίου ετέθη εις την διάθεσιν του Υπουργείου Συγκοινωνίας» (Πρακτικά ΛΤΘ, 149η Συνεδρίαση, 26/3/1935) Εντυπωσιάζει ότι απουσιάζει στα πρακτικά η οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το γεγονός. Η θητεία του λοιπόν έληξε τυπικά στις 5 Απριλίου 1935 και μάλλον άδοξα σε σχέση με τη συνολική του προσφορά. Το 1937 θα κατηγορηθεί από τον οικονομικό επιθεωρητή ότι προσλάμβανε αντικανονικά υπαλλήλους στο ΛΤΘ δημιουργώντας μια κατάσταση ασυδοσίας στις προσλήψεις η οποία κληροδοτήθηκε στο διάδοχό του. Ο Δημητρίου Βασίλειος συμμετέχει εκ νέου στην πέμπτη περίοδο της Επιτροπείας ΕΖΘ και στην τρίτη περίοδο επιτροπείας ΛΤΘ ως Επίτροπος Σιδηροδρόμων και Τροχιοδρομικών από τις 3 Οκτωβρίου 1935. Τότε αποκαθίσταται ξανά στη θέση του μετά την απόλυσή του ως φιλο-βενιζελικού. Αξιοσημείωτο είναι πως δεν καταγράφεται κάποιο σχόλιο. Φαίνεται ότι αρχίζει η αποκατάσταση των φιλοβενιζελικών υπαλλήλων και ο Δημητρίου αποκαταστάθηκε τόσο στη θέση του ως Επιθεωρητής Σιδηροδρόμων και στη θέση της Επιτροπείας ΕΖΘ και ΛΤΘ. θα παραμείνει στην Έκτη Περίοδος Επιτροπείας ΕΖΘ και τέταρτη περίοδος επιτροπείας ΛΤΘ. Ωστόσο, απουσιάζοντας συχνά τον αναπληρώνουν οι Βασιλειάδης και Τζωάνου. Επίσης, θα συμμετάσχει στην Έβδομη περίοδο Επιτροπείας ΕΖΘ και την πέμπτη περίοδο επιτροπείας ΛΤΘ. θα αποχωρήσει στις 17 Φεβρουαρίου 1942 λόγω συνταξιοδότησης.

Φλεμμετάκης Εμμανουήλ

  • Υπάλληλοι
  • Γέννηση: 1884 Πρόσληψη ΕΖΘ: 1925-07-16 Απεβίωσε: 1939-03-04

Ο Φλεμμετάκης Εμμανουήλ του Χαράλαμπου γεννήθηκε στο Βάμμο Κρήτης στα 1884. Υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός.
Προσλήφθηκε στην ΕΖΘ ως φύλακας στις 16 Ιουλίου 1925 με απόφαση της Επιτροπείας ΕΖΘ στις 15 Ιουλίου 1925. Παραιτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1925 επειδή κλήθηκε στις τάξεις του στρατού. Θα επαναπροσληφθεί στις 25 Νοεμβρίου 1926 στην Τεχνική Υπηρεσία όταν απολύθηκε από τις τάξεις του στρατού. Από τη 1 Ιουλίου 1927 προάγεται σε φύλακας Α΄. Στις 4 Μαρτίου 1935 συνελήφθηκε από την Αστυνομική Αρχή. Στις 27 Μαρτίου 1935 επανήλθε σε κράτηση από την Αστυνομική Αρχή. Τις 23 Ιουλίου 1935 απολύθηκε δυνάμει της Δ' Συντακτικής πράξης. Στις 23 Μαρτίου 1936 επανήλθε στην υπηρεσία. Στη 1 Απριλίου 1938 παραπέμφθηκε στη Σύνοδο του Τμήματος Μεταφορών. Στις 4 Μαρτίου 1939 απεβίωσε.

  • Αποτελέσματα

  • 3

  • No. narrower terms

  • 0