Εμπορευματοκιβώτιο (Container)
Ταξονομία
Κώδικας
Σημείωση περιεχομένου
- Κατά τη δεκαετία του 1960, η τεχνολογική εξέλιξη, η βιομηχανική και εν γένει παραγωγική ανάπτυξη και κατά συνέπεια η ανάπτυξη του εμπορίου, της ναυτιλίας και των μέσων μεταφοράς γενικά επέβαλαν την ανάγκη αναδιάρθρωσης και προσαρμογής των μέσων, των συστημάτων και των μεθόδων για την ταχύτερη και οικονομικότερη δυνατή εξυπηρέτηση των διακινούμενων αγαθών από τον τόπο παραγωγής τους προς τις αγορές κατανάλωσης ή και διαμετακόμισης. Επιπλέον την εποχή αυτή, το πρόβλημα της μεταφοράς των προϊόντων κατέστη οξύτατο καθώς το συναλλακτικό εμπόριο απαιτούσε μαζικές μετακινήσεις αγαθών σε μεγάλες αποστάσεις. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών αναπτύχθηκαν μια σειρά νέες μέθοδοι και εφαρμογές. Αυξήθηκε θεαματικά ο αριθμός των μέσων θάλασσας-ξηράς-αέρα, η χωρητικότητα των μέσων μεταφοράς, τυποποιήθηκε η παραγωγή με τη συσκευασία των προϊόντων, συσχετίστηκε τυποποίηση-συσκευασία με τον ωφέλιμο χώρο των μεταφορικών μέσων, αυξήθηκε η περιεκτικότητα κατά μονάδα συσκευασίας και εκσυγχρονίσθηκε η διαδικασία φορτοεκφόρτωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, τη δεκαετία του 1950 άρχισε να αναπτύσσεται το σύστημα μεταφοράς με εμπορευματοκιβώτια και τη δεκαετία του 1960 κυριάρχησε, παρά τις αντιστάσεις, στης μεγάλης κλίμακας μεταφορά εμπορικών αγαθών στα λιμάνια της Αυστραλίας-ΗΠΑ-Βρετανίας και της Βόρειας Θάλασσας. Το μεγάλο πρόβλημα ήταν η προσαρμογή της αλυσίδας μεταφοράς στις νέες συνθήκες. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 τα μεγάλα λιμάνια της Βαλτικής και της Βρετανίας, τα οποία ήταν και τα μεγαλύτερα διαμετακομιστικά κέντρα της εποχής, βρίσκονταν σε πυρετό αναπροσαρμογής ειδικών χώρων λιμένων για εμπορευματοκιβώτια με συνδυασμό και συσχέτιση πλοίου και σιδηροδρόμου ή οδικού μέσου.
- Σύμφωνα με το έντυπο του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) του 1969 «κιβώτια μαμούθ, περιέχοντα από 10-50 τόνους εμπορεύματα, προορίζονται να επιλύσουν το πρόβλημα των μαζικών μεταφορών των προϊόντων. Τα μεγάλα σιδηροκιβώτια πληρούνται εις τον τόπον παραγωγής και ανοίγονται εις τους τόπους καταναλώσεως. Δια την μεταφοράν των χρησιμοποιούνται ανάλογα μεταφορικά μέσα και δια τας φορτοεκφορτώσεις των γερανοί ή γερανογέφυραι ηλεκτροκίνητοι ή μαγνητικοί, υψηλής δυναμικότητος». Η διοίκηση του ΟΛΘ αναγνωρίζει τη νέα πρόκληση του λιμένα της Θεσσαλονίκης: «δια την επίτευξιν της δυνατότητος ταύτης πρέπει αναλογικώς να προσαρμοσθούν όλοι οι μετέχοντες συντελεσταί και παράγοντες ώστε το κύκλωμα της μεθόδου containers να λειτουργήση με ομαλή αλυσσιδωτή συνέπεια». Στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης ακόμα σποραδικά μόνο εκφορτώνονταν εμπορευματοκιβώτια, για διαμετακόμιση ή παραλαβή στη Θεσσαλονίκη.
- Συγκεκριμένα, το Μάρτιο του 1968 πραγματοποιήθηκε η πρώτη παραλαβή φορτίου με εμπορευματοκιβώτια, όταν από το ατμόπλοιο Rotterdam εκφορτώθηκαν 31 σιδηροκιβώτια των 5-15 τόνων. Το φορτίο ήταν συνολικού βάρους 240 τόνων συν το απόβαρο των σιδηροκιβωτίων. Σύμφωνα με τη διοίκηση του ΟΛΘ το φορτίο εκφορτώθηκε «εις ελάχιστον χρόνον εν σχέσει με τον χρόνον εκφορτώσεως των εμπορευμάτων με απλήν παραλαβήν». Χρησιμοποιήθηκαν ο μεγάλο πλωτός γερανός Θερμαϊκός ανυψτικής ικανότητας 65 τόνων και η ομοχειρία των εργατών και «με άνεσιν εις χρόνον και κόπον προσέφερον την εξυπηρέτησίν των δια την επιτάχυνσιν αποπλεύσεως του πλοίου». Ωστόσο, η περεταίρω μεταχείριση του φορτίου δεν ήταν εύκολη καθώς δεν υπήρχε οργανωμένος τρόπος παράδοσης των εμπορευμάτων στους παραλήπτες. Σύμφωνα με τη διοίκηση του ΟΛΘ, «αφ΄ενός η διαδικασία δεν ήτο δυνατόν να προσαρμοσθή αιφνιδίως και αφ’ ετέρου διότι το τέρμα των containers τούτων δεν είχεν προβλεφθεί επιτυχώς επί τη βάσει των αρχών της μεθόδου.» Το έντυπο του ΟΛΘ δημοσίευσε τις φωτογραφίες από τα πρώτα αυτά εμπορευματοκιβώτια.
- Τα επόμενα χρόνια η εκφόρτωση των εμπορευματοκιβωτίων αυξήθηκε. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης εκτός από τον πλωτό γερανό χρησιμοποίησε και τα περονοφόρα. Εν όψει αυτών των τεράστιων αλλαγών, η διοίκηση του ΟΛΘ αποφάσισε μια νέα επέκταση του λιμένα προς τα δυτικά με τη μερική κατασκευή του προβλήτα 6 και τη δημιουργία του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΜΠΟ) ο οποίος θα λειτουργήσει το 1989.