Ηλιάδης Δημήτριος

Μέλη Διοίκησης

Ηλιάδης Δημήτριος

Ανάληψη θέσης: 1933-9-21 Αποχώρηση: 1937-1-28

Ο Δημήτριος Ηλιάδης υπήρξε γενικός γραμματέας της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας (ΓΔΜ) υπό τον γενικό διοικητή Φίλιππο Δραγούμη κατά τη διακυβέρνηση της χώρας από τον Παναγή Τσαλδάρη. Προφανώς, υπήρξε στέλεχος του Λαϊκού Κόμματος. Ο Ηλιάδης Δημήτριος συμμετείχε στην τέταρτη περίοδο επιτροπείας ΕΖΘ από τις 21 Σεπτεμβρίου 1933 και στην δεύτερη περίοδο επιτροπείας ΛΤΘ από τις 14 Οκτωβρίου 1933 ως κυβερνητικός επίτροπος. Συμμετείχε στην πέμπτη περίοδο επιτροπείας ΕΖΘ και στην τρίτη περίοδο επιτροπείας ΛΤΘ στις 8 Απριλίου 1935 επίσης ως κυβερνητικός επίτροπος. Στις αρχές του 1935, ο Δημήτρης Ηλιάδης παύεται από τη θέση του γενικού γραμματέα της ΓΔΜ διότι σύμφωνα με τον αντιπολιτευόμενο τύπο απέτυχε παταγωγδώς σε αυτή τη θέση. Ωστόσο, συνεχίζει να είναι μέλος της επιτροπείας. Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Μακεδονία προαλείφεται για διευθυντής της ΕΖΘ. (Μακεδονία, 19/1/1935) Ωστόσο, δεν θα πραγματοποιηθεί αυτός ο στόχος του.

Θεσσαλονίκη

ανώτερος δημόσιος υπάλληλος

Την περίοδο της γενικής γραμματείας του Δημήτριου Ηλιάδη, η Γενική Διοίκηση Μακεδονίας αλλάζει τρόπο αντιμετώπισης των λιμενικών έργων και προσπαθεί να προσαρμόσει τα σχέδια στις απαιτήσεις του εμπορικού κόσμου της πόλης, ο οποίος διαφωνούσε με τους σχεδιασμούς των φιλελεύθερων κυβερνήσεων. Συγκεκριμένα, θέτει ζήτημα τελικής χωροθέτησης της προβλήτας των ιστιοφόρων και ακτοπλοΐας με βάση τις προτάσεις των εκπροσώπων των εμπόρων και προσπαθεί να περιορίσει το οικονομικό ρίσκο και τα οικονομικά βάρη που θα προκύπτουν από τον αρχικό φιλόδοξο σχεδιασμό της βενιζελική κυβέρνησης.

Στην τελευταία συνεδρίαση της τέταρτης περιόδου επιτροπείας ΕΖΘ, ο Ηλιάδης αναλαμβάνει να απαντήσει στον απελθόντα πρόεδρο Σταύρο Γρηγοριάδη ασκώντας κριτική στην αποτίμησή του. Συγκεκριμένα, ο Ηλιάδης λέει "ότι η αρχομένη 3ετία της ΕΕΖΘ αποτελεί μιάν από τας ενδιαφερούσας περιόδους και πρέπει να τύχη ιδιαιτέρας προσοχής. Κατά την διαρρεύσασαν από της ιδρύσεως την δεκαετίαν η ΕΖΘ καίτοι παρουσιάζει δράσιν άφθονον και ποικίλην, εν τούτοις ο διπλούς σκοπός εις ον απέβλεπον η Ζώνη, ήτοι η συγκράτησις της φυσικής ενδοχώρας του λιμένος της Θεσσαλονίκης υπό μορφήν διαμετακομίσεως κατόπιν της μεταπολεμικής διαμορφώσεως των ορίων των Βαλκανικών χωρών και η εξυπηρέτησις του τοπικού εμπορίου του εργαζομένου με το εξωτερικόν δεν απέδωκαν αποτελέσματα οία ανεμένεντο. Σήμερον η διαμετακόμισις ευρίσκεται εις το 1/5 περίπου της κατά την ίδρυσιν της Ζώνης και τούτο δεν οφείλεται μόνο εις την γενικήν κρίσιν, διότι αι μειώσεις σημειούνται από της ενάρξεως της Ζώνης. Επίσης, από το τοπικόν εμπόριον ακούονται παράπονα δια τας υπαρχούσας διατυπώσεις, γραφειοκρατίας κτλ. Από 4ετίας ήδη δια λόγους οικονομικάς έπαυσεν η εργασία προς συμπλήρωσιν του εξοπλισμού της Ζώνης. Τέλος, δια τον αυτόν λόγον επιβλήθησαν αυξήσεις των τελών κτλ καταστήσασα την Ζώνη ακριβωτέρνα από παρεμφερείς εν τω λιμένι οργανισμούς. Αυτά τα προβλήματα θέτει υπόψιν της Επιτροπείαν ίνα καταδείξη την σημασίνα και σπουδαιότητα των ζητημάτων και του έργου όπερ εν γένει θα έχη ενώπιόν της η επιτροπεία κατά την αρχομένην νέαν τριετίαν. Με την δημπράτησιν των μεγάλων λιμενικών έργων η οποία επίκειται εντός των προσεχών εβδομάδων η μορφή του έργου της Επιτροπείας καθίσταται ευρυτέρα και αναμορφωτική και παρέχει εις την νέα Επιτροπείαν το μέτρον της βαριάς ευθύνης της υπέχομεν εν τη αποβολή μας προς προαγωγήν του Λιμένος εξ ης η ανάπτυξη της πόλεώς μας και η γενικωτέρα ευημερία της Βορείου Ελλάδος. Ελπίζω δε’ ότι το τραχύ όσον και τιμητικόν τούτο έργον της η Επιτροπεία εν αγασθή συνεργασία παλαιών και νέων της Μελών θα αγάγη εις αίσιον πέρας. " Ο Γρηγοριάδης θα αρνηθεί να απαντήσει. Ο λόγος του Ηλιάδη αποτυπώνει τους νέους συσχετισμούς εντός της ΕΖΘ και δείχνει την απογοήτευση του εμπορικού κόσμου απέναντι στην ΕΖΘ και συγκεκριμένα στη φιλοβενιζελική διοίκηση. Προφανώς εκφράζει γενικά την στροφή προς τον αντιβενιζελισμό.

Οι εντάσεις ανάμεσα στην Επιτροπεία και τον Ηλιάδη οδήγησαν στην παρέμβαση του Υπουργού Οικονομικών και την εξώθηση σε παραίτηση τον Ηλιάδη. Η τελευταία παρουσία του Ηλιάδη στην Επιτροπεία ΕΖΘ ήταν στις 1937-1-28. Στη θέση του Κυβερνητικού Επιτρόπου τοποθετήθηκε ο Κωνστνατίνος Σαράτσης, ένα από τα παλιά και έμπειρα μέλη της Επιτροπείας. Στις 11 Μαρτίου 1937 ο Κωνσταντίνος Σαράτσης θα ξανασυμμετάσχει ως μέλος της Επιτροπείας ΕΖΘ. Ο Σταύρος Γρηγοριάδης "θα εκφράσει τη χαρά του διότι επαναβλέπει μεταξύ των μελών της Επιτροπείας τον κ. Κωνσταντίνο Σαράτσην". Σύμφωνα με τον ίδιο "ούτω αποκαθίσταται και αύθις η αρμονία εν ταις εργασίαις της Επιτροπείας και δεν θα εμφανισθή εκ νέου η βασική πολλάκις αντίθεσις ήτις εσημειούτο ουχί σπανίως μεταξύ Επιτροπείας και προκατόχου Κυβερνητικού Επιτρόπου και η οποία ως γνωστόν προεκάλεσε την επίσκεψιν του κ.κ. Υπουργού προς εξέτασιν της καταστάσεως της Ζώνης εις ειδικήν σύσκεψιν καθ ην ευτυχώς εκ της γενομένης διαφωτιστικής συζητήσεως διασκεδάσθησαν αι ανησυχίαι των. Συγχαίρει όθεν τον κ. Σαράτσην και εκφράζει την βεβαιότητα ότι εφεξής αι συζητήσεις εν τη Επιτροπεία ας ανέκαθεν διέκρινε πλήρης αντικειμενικότητας και αίσθημα αμοιβαίας των μελών αυτής εκτιμήσεως και εμπιστοσύνης, δεν θα προσκρούσωσιν εις επιμόνους αντιθέσεις και παρασκηνιακάς ενίοτε ενεργείας εκ μέρους του τυχόν μειοψηφούντος Κυβερνητικού Επιτρόπθ, ούτω δε τα ζητήματα της Ζώνης εφ' ων αποφαίνεται η πλειοψηφία της Επιτροπείας θα τυγχάνωσιν της καλλιτέρας και ταχυτέρας επιλύσεως αυτών."

Ο πρόεδρος Αλ. Κράλλης παρότι θα συγχαρεί τον Σαράτση για την επανεκλογή του, ωστόσο θα εκφράσει την λύπη του για την αποχώρηση του Ηλιάδη. Συγκεκριμένα δεν θα συμφωνήσει με τη γνώμη του Γρηγοριάδη ότι είναι λόγος χαράς η αποχώρηση του μέχρι τότε Κυβερνητικού Επιτρόπου διότι οι αντιλήψεις του για ορισμένα θέματα ήταν αντίθετες με εκείνες της Επιτροπείας. Αντιθέτως υποστηρίζει πως "ότι ουχί μόνον δεν είναι υποχρεωτικόν αι αντιλήψεις του Κυβερνητικού Επιτρόπου να συνανταυτίζονται πάντοτε με τας της Επιτροπείας, αλλά αντιθέτως φυσικώτερον είναι να παρουσιάζονται και διαφοραί αντιλήψεων εκ μέρους ιδία του Κυβερνητικού Επιτρόπου όστις ως εκπροσωπών την κυβέρνησιν έχει δικαίωμα και καθήκον να ελέγχη πάσαν πράξιν της Επιτροπείας ην θεωρεί μη απολύτως σύμφωνον προς τας κειμένας διατάξεις και τα συμφέροντα της Ζώνης και ν' αναφέρη σχετικώς εις την κυβέρνησιν. Ο Μιχαήλ Αλμέιδα θα συμφωνήσει πλήρως με τον πρόεδρο Κράλλη.
Με αυτόν τον τρόπο, ο Κράλλης διατηρεί μεν την τυπική ευγένεια, αλλά και δείχνει ότι η κύρια αντιπαράθεση ήταν μεταξύ Γρηγοριάδη και Ηλιάδη με τον ίδιο να διατηρεί αποστάσεις από την μετατροπή των αντιθέσεων σε προσωπικές υποθέσεις.

Συγκεκριμένα, θα οργανωθούν δύο συσκέψεις υπό την προεδρία του υπουργού Γενικού Διοικητή Φίλιππου Δραγούμη. Η πρώτη στις 14/2/1934 και η δεύτερη στις 21/2/1934, ενώ είχε μεσολαβήσει μία τρίτη στο υπουργείο Ναυτιλίας με την παρουσία του δημάρχου Θεσσαλονίκης. Στις συσκέψεις αυτές τέθηκαν δύο ζητήματα τα οποία αλληλοσχετίζονταν. Το πρώτο ήταν το θέμα της χωροθέτησης του προβλήτα των ιστιοφόρων το οποίο είχε ανακινηθεί σε συνεδρίαση της επιτροπείας του ΛΤΘ στις 12/1/1934 από τον νέο γενικό γραμματέα της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας Δημήτριο Ηλιάδη και μέλος της Επιτροπείας του ΛΤΘ και το δεύτερο ήταν το πρόβλημα της εξεύρεσης πόρων για τα λιμενικά έργα. Ο υπουργός συμφωνώντας για την αναγκαιότητα των έργων αμφισβητούσε τη δυνατότητα του ΛΤΘ να τα χρηματοδοτήσει. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας Δημήτριο Ηλιάδη η δημοπράτηση των έργων θα προκαλέσει πρώτον την παράταση του προνομίου της γαλλικής Εταιρίας κατά 5 χρόνια, δηλαδή μέχρι το 1949, το οποίο συνιστά ένα σοβαρό ενδεχόμενο και, δεύτερον, το ΛΤΘ θα αναγκαστεί να αυξήσει τους λιμενικούς φόρους στο εμπόριο, δημιουργώντας πολλά κρηπιδώματα χωρίς να κατασκευάσει αποθήκες και άλλους αναγκαίους χώρους. Μάλιστα δηλώνει πως «το ζήτημα εξετασθή καλώς από όλας τας πλευράς διότι και βαδίζομε […] εις τα τυφλά».

Ουσιαστικά, η Γενική Διοίκηση Μακεδονίας αμφισβητεί την σημασία της κατασκευής νέων κρηπιδωμάτων στα δυτικά και γενικά τον παλιό ενιαίο σχεδιασμό προτείνοντας την κατασκευή μόνο ενός μικρότερου προβλήτα ιστιοφόρων στα ανατολικά της πρώτης προβλήτας 1050 μέτρων μέχρι την οδό Κομνηνών χωρίς να θίξει την καλαισθησία της πόλης. Υποστηρίχθηκε μάλιστα πως στην προηγούμενη προς διετίας σύσκεψη «πολλά των μελών αντετάχθησαν εις την λύσιν προς ανατολάς.» Επιπλέον, ο γενικός γραμματέας Δ. Ηλιάδης διαφωνεί με την αισιοδοξία του προέδρου του ΛΤΘ Βασίλη Δημητρίου για επάρκεια πόρων και αμφισβητεί τον οικονομικό σχεδιασμό του υποστηρίζοντας πως αυτός δημιουργεί νέες υποχρεώσεις που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «περισσεύματα», όπως π.χ. ο δανεισμός και η επέκταση του προνομίου της Γαλλικής Εταιρίας. Υποστηρίζει μάλιστα ότι αποκρύβεται πως ποσά από το αποθεματικό προορίζονται για άλλα λιμενικά έργα (κατασκευή λεωφόρου Νίκης, Ναυτώνα, επισκευές στα κρηπιδώματα του Λευκού Πύργου κ.α. Ουσιαστικά, υποστηρίζει πως υπάρχει ο κίνδυνος το ΛΤΘ να μην είναι σε θέση να ολοκληρώσει κανένα έργο. (Πρακτικά ΛΤΘ, τόμος δεύτερος, 112η Συνεδρίαση, 14/2/1934, 113η Συνεδρίαση, 21/2/1934). Ο Δημητρίου με την στήριξη του γενικού γραμματέα Ηλιάδη επανάφερε το παλιότερο απορριφθέν σχέδιο της Έρσαν για νέο προβλήτα στο μέσο της νηοδοχής με βάση το οποίο στο εσωτερικό της νοηοδοχής θα πλεύριζαν μόνο ιστιοφόρα, ενώ στα εξωτερικά κρηπιδώματα μόνο ατμόπλοια. Σε αυτήν την περίπτωση θα ακυρωνόταν η απόφαση για μικρότερο λιμενίσκο στα ανατολικά της πόλης, ενώ θα έπρεπε να επεκταθεί ο κυματοθραύστης. Σύμφωνα με τον Ηλιάδη, προς τα δυτικά η επέκταση θα περιοριζόταν μόνο στα 1050 μ δίνοντας ωστόσο τη δυνατότητα πλεύρισης 12 ατμόπλοιων έναντι μόνο 4 κατά την περίοδο αυτή. Στην περίπτωση που προκύψουν «πραγματικά περισσεύματα» και δυνατότητα δανεισμού αποφεύγοντας την αύξηση των φόρων τότε θα είναι εφικτή η κατασκευή προβλήτας ιστιοφόρου. Ο ίδιος προτείνει να μην ξεκινήσει κανένα έργο «πριν καθορισθεή και εγκριθή τελεσιδίκως το οριστικόν σχέδιον διαμορφώσεως του Λιμένος με την τεχνητήν θέσιν της ιστιοπλοΐας, ακτοπλοΐας και ποντοπλοΐας» ώστε να απφευσθεί ο κίνδυνος της «τακτικής του ράβε ξήλωνε». (Πρακτικά ΛΤΘ, τόμος δεύτερος, 112η Συνεδρίαση, 14/2/1934, 113η Συνεδρίαση, 21/2/1934). Το τιθέμενο ουσιαστικά διακύβευμα αφορούσε το κατά πόσο το λιμάνι της Θεσσαλονίκης επαρκεί για την πόλη ή όχι. Οι αντιβενιζελικοί παράγοντες ανοικτά υποστηρίζουν πως επαρκεί κατηγορώντας τους βενιζελικούς για υποθετικά σενάρια δυσχεραίνοντας τα οικονομικά του λιμένα.

Σε επόμενη σύσκεψη υπό τον υφυπουργό Συγκοινωνιών Κωνσταντίνο Τσαλδάρη, ο Ηλιάδης επιμένει στο αδιέξοδο του σχεδιασμού των έργων καθώς επαναλαμβάνει την απουσία κατάληξης στο ζήτημα της χωροθέτησης, ενώ ο Δημητρίου επισημαίνει πως όλα αυτά τα θέματα είναι λυμένα. Η παρέμβαση του υπουργού είναι καταλυτική στη λήξη όλων αυτών των διαφωνιών καθώς εγκρίνει το σχέδιο του ΛΤΘ στις κατευθύνσεις όμως του γενικού γραμματέα της ΓΔΜ Ηλιάδη. Συγκεκριμένα, λαμβάνεται η απόφαση «όπως γίνη η κατασκευή ολοκλήρου του πρώτου τμήματος των Λιμενικών Έργων μήκους 2075 μέτρων, επίσης η κατασκευή προβλήτος εις το μέσο της σημερινής νηοδοχής και η προέκταση του κυματοθραύστη προς ανατολάς κατά 100 μέτρα, να δημοπρατηθώσο τα μ. 1800 με το δικαίωμα της αυξήσεως ή μειώσεως κατά 25%.» Για αυτό το λόγο το Υπουργείο Συγκοινωνιών κήρυξε μη ολοκληρωμένη τη μελέτη της Έρσαν, διότι δεν δέχτηκε να τη συμπληρώσει με τις τροποποιήσεις που υποδείχθηκαν, και προκήρυξε νέα μελέτη πάνω στη μελέτη της Έρσαν ώστε να ληφθούν υπόψιν οι νέες αλλαγές. Συγκεκριμένα, η δαπάνη του έργου προϋπολογίζεται σε 105.000.000 δρχ για μήκος κρηπιδώματος έως 1800 μ. Το παραδοτέο όφειλε να εμπεριέχει, συγγραφή υποχρεώσεων, ανάλυση τιμών, πίνακα ημερομισθίων, πίνακα τιμών υλικών, πίνακα τιμών εφαρμογής, προϋπολογισμό του έργου. Ωστόσο, το υπουργείο έθεσε όρους οι οποίοι εμπόδιζαν ξένες εταιρίες να καταθέσουν πρόταση, προφανώς θέλοντας να αποφευχθεί νέα αίτηση από την Έρσαν ή τη Γαλλική Εταιρία. Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε επιζήμια όμως για τα οικονομικά του ΛΤΘ, κατόπιν παρέμβασης αφαιρέθηκε, για να προκηρυχθεί τελικά η μελέτη τον Σεπτέμβριο του 1934. (Πρακτικά ΛΤΘ, τόμος δεύτερος, 131η Συνεδρίαση, 1/8/1934, 132η Συνεδρίαση, 8/8/1934, 20/8/1934, 135η Συνεδρίαση, 5/9/1934)

Με βάση το άρθρο 2 του ΝΔ "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του νόμου 390 της 17 Νοεμβρίου 1914 "περί Ελευθέρας Ζώνης εν Θεσσαλονίκη", ΦΕΚ τ.Α, 1/3/1923" Στην Επιτροπεία της ΕΖΘ συμμετέχει ως μέλος ο " εις αντιπρόσωπος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας".
Με βάση το άρθρο 1 του Νόμου 4463 "Περί Συστάσεως εν Θεσσαλονίκη Λιμενικού Ταμείου" ΦΕΚ, Α, 25/1/1930, η Επιτροπεία του Λιμενικού Ταμείου αποτελείται από τα ίδια μέλη της Επιτροπείας της ΕΖΘ.

Μέλος της επιτροπείας της ΕΖΘ και του ΛΤΘ ως κυβερνητικός εκπρόσωπος

ΔΙΠΚΑΕ (ΝΦΠΟ)

Αναθεωρημένο

Ελάχιστο

Δημιουργήθηκε από τον Κώστα Παλούκη, υπεύθυνο Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε. στις 2021-11-17
Αναθεωρήθηκε στις 02/09/2022 από Σκόνδρα Χριστίνα, φοιτήτρια Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης

• Ελληνικά

• Ελληνικό

1. Πρακτικά Επιτροπείας ΛΤΘ και ΕΖΘ
2. Εφημερίδα Μακεδονία