Βαρμαξίδης Ευάγγελος

Υπάλληλοι

Βαρμαξίδης Ευάγγελος

Πρόσληψη ΛΤΘ: 1936-06-12| Αποχώρηση: 1942-09| Απόλυση: 1945-09-05| Απεβίωσε: 1944-11-4

Ο Ευάγγελος Βαρμαξίδης του Θεοδώρου ήταν παντρεμένος με την Ευγενία και από το γάμο τους προέκυψαν τρία παιδιά, μία κόρη και δύο αγόρια τα οποία το 1944 ήταν ανήλικα.

Θεσσαλονίκη

υπάλληλος ΛΤΘ

Προσλήφθηκε στο ΛΤΘ στις 12 Ιουνίου 1936 ως Γραμματέας Α με βάση το Α.Ν. «Περί προστασίας Εφέδρων Πολεμιστών». Τον Απρίλιο του 1939 διαβαθμίστηκε σε Γραμματέα Α και τοποθετήθηκε στο Ελεγκτήριο. Τον Μάιο του 1942 ζήτησε προκαταβολή μέρος του μισθού του, αλλά ο προϊστάμενος Λογιστηρίου Σταύρος Μαυρουδής αρνήθηκε με το αιτιολογικό ότι δεν υπάρχει ρευστό χρήμα. Το αποτέλεσμα ήταν να προκληθεί έντονος διαξιφισμός των δύο καθώς σύμφωνα με την καταγγελία ο Βαρμαξίδης εξύβρισε και απείλησε τον Μαυρουδή. Τον Σεπτέμβριο 1942 ζήτησε και έλαβε μηνιαία άδεια με αποδοχές για να τακτοποιήσει οικογενειακές υποθέσεις του στην Αθήνα. Το διάστημα όμως αυτό εργάστηκε στην Ομοσπονδία Γεωργικών Συνεταιρισμών. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ζήτησε να λάβει τις αποδοχές του και τα επιδόματά του κατά την μηνιαία αυτή άδεια.
και υπηρέτησε σε αυτό κανονικά μέχρι τις 30 Απριλίου 1943.
Την 1η Μαΐου 1943, σύμφωνα με το ΛΤΘ, «είτε δια λόγους ιδιοτελείας είτε διότι επίστευσεν εις την νίκην των Γερμανών, εγκατέλειψεν αυαθιρέτως την υπηρεσίαν του» και κατετάγη εθελοντικά ως έφεδρος υπολοχαγός πυροβολικού, βαθμό τον οποίο έφερε και στον ελληνικό στρατό στο «υπό των γερμανών συγκροτηθέν τότε εν Θεσσαλονίκη Ελληνικόν Εθελοντικόν Σώμα υπό τον γνωστόν ανά το Πανελλήνιον απόστρατον αντισυνταγματάρχη Γεώργιο Πούλο». Μάλιστα, το Ελληνικό Εθελοντικό Σώμα είχε αποστείλει επιστολή που διαβεβαίωνε για την κατάταξη του Βαρμαξίδη. Το ΛΤΘ ζήτησε διευκρινήσεις σε σχέση με την καταβολή του μισθού τόσο από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων όσο και από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης καθώς «εμισθοδοτείτο τότε αδρότατα και από την Γερμανικήν στρατιωτικήν Διοίκησιν Αιγαίου» δεν έδωσε καμία απάντηση και Βαρμαξίδης συνέχιζε να μισθοδοτείται κανονικά και να παραμένει ατιμώρητος μέχρι την αποχώρηση των Γερμανών από την Θεσσαλονίκη. Τελικά, το ΛΤΘ απέλυσε τον Βαρμαξίδη στις 30 Νοεμβρίου 1944 διότι απουσίαζε αυθαιρέτως από την εργασία του. Η διοίκηση του ΛΤΘ θεωρεί ψευδή τον ισχυρισμό της συζύγου του ότι το Μάιο του 1944 εγκατέλειψε το Σώμα του Γ. Πούλου και ότι προσχώρησε στο σώμα του Μιχαήλ Παπαδόπουλου του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (ΕΔΕΣ). Σε κάθε περίπτωση, η διοίκηση του ΛΤΘ σημειώνει πως «πάντως γεγονός παραμένει αμναμφισβήτητον ότι ο υπάλληλός μας ούτος ώφθη περί τας αρχάς Οκτωβρίου 1944 εν Θεσσαλονίκη περιφερόμενος με την στολήν του Έλληνος Αξιωματικού». Μετά την απελευθέρωση της χώρας και την επάνοδο όλων των υπηρετούντων σε Γερμανικές υπηρεσίες και διαφόρους αντάρτικες ομάδες υπαλλήλων του ΛΤΘ, ο Βαρμαξίδης εξακολουθούσε να απουσιάζει αυθαιρέτως χωρίς να δίνει κανένα σημείο ύπαρξης και για αυτό η υπηρεσία τον απέλυσε. Μάλιστα, το Μάρτιο του 1945 το ΛΤΘ αγνοώντας το θάνατό του θεώρησε ότι είχε ακολουθήσει τον Πούλο στη Γερμανία, ενώ η Γενική Διοίκηση Μακεδονίας ξεκαθάρισε πως αναληθώς η σύζυγός του ισχυρίζεται πως ήταν στον ΕΔΕΣ. Τελικά, ο Βαρμαξίδης είχε σκοτωθεί στις 4 Νοεμβρίου 1944 στη μάχη του Κιλκίς μεταξύ του Ελληνικού ΛαϊκούΑπελευθερωτικού Στρατού Ελλάδας (ΕΛΑΣ) από τη μία πλευρά και εθνικιστικών ομάδων και Ταγμάτων Ασφαλείας της Μακεδονίας από την άλλη. Ωστόσο, η σύζυγός του διεκδίκησε να της καταβληθούν οι αποδοχές του και τα έξοδα κηδείας, αλλά το ΛΤΘ αρνήθηκε. Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών του 1945 ωστόσο όλα τα πρόσωπα δημοσίου δικαίου έπρεπε να καταβάλουν τις αποδοχές στις οικογένειες όσων δημοσίων υπαλλήλων φονεύθηκαν από τον ΕΛΑΣ. Τότε, η σύζυγος του Βαρμαξίδη έφερε στις 28 Μαρτίου 1945 βεβαίωση από τις εθνικές ομάδες Ελλήνων ανταρτών Μακεδονίας ΕΔΕΣ ότι ο σύζυγός της ανήκε στο σώμα του οπλαρχηγού Θεόφιλου Βάη και ότι υπηρέτησε στο εθνικό απελευθερωτικό αγώνα. Όμως, η απάντηση τόσο του ΛΤΘ όσο και του Υπουργείου Οικονομικών στη σχετική αίτηση της χήρας Βαρμαξίδου ήταν πως δεν είναι δυνατόν να ευσταθεί η αξίωση διότι ο Βαρμαξίδης είχε αυθαιρέτως εγκαταλείψει τη θέση του για να συμμετάσχει στο «εχθρό Σώμα Πούλου», ενώ το ΛΤΘ δεν αναγνώρισε τη βεβαίωση του ΕΔΕΣ και στη συνέχεια το ίδιο και το Υπουργείο.
Στις 27 Φεβρουαρίου 1946, το Εθνικό Κόμμα Ελλάδας, το πολιτικό κόμμα που ιδρύθηκε από τον Ναπολέοντα Ζέρβα το 1945, έστειλε βεβαίωση του τέως ΕΟΕΑ (Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών), δηλαδή του στρατού του ΕΔΕΣ, ότι ο Βαρμαξίδης υπηρέτησε στις τάξεις του ως εθελοντής από τις 2 Μαΐου 1944 και έπεσε στο πεδίο της μάχης «την 4 Νοεμβρίου 1944 εις Κιλκίς μαχόμενος κατ’ αναρχικών». Σύμφωνα με την αίτηση της συζύγου του «εξετελέσθη από τους Ελασίτας». Η σύζυγός του Ευγενία ζήτησε ξανά τον Μάρτιο του 1946 να της καταβληθούν οι μισθοί του συζύγου της μέχρι το θάνατό του. Τελικά, το 1948 το ΛΤΘ αναγνωρίζει ότι ο Βαρμαξίδης μετά το διορισμό του το 1936 υπηρέτησε «έκτοτε συνεχώς και άνευ τινάς διακοπής παρά τω καθ’ ημάς ΛΤΘ μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου του έτους 1944, καθ’ ήν έθανεν, εκτελεσθείς υπό των Ελασιτών, συνεπείς δε τούτου ελύθη και η μετά της Υπηρεσίας του ΛΤΘ υπαλληλική σχέσις».

Στις 30 Απριλίου 1943, ο Βαρμαξίδης εγκατέλειψε αυθαίρετα τη θέση του στο ΛΤΘ. Την επόμενη ημέρα εντάχθηκε εθελοντικά στο «Ελληνικό Εθελοντικό Σώμα», υπό τη διοίκηση του Γεωργίου Πούλου, ενός συνεργάτη των Γερμανών. Κατείχε τον βαθμό του έφεδρου υπολοχαγού πυροβολικού, τον οποίο έφερε από την προηγούμενη στρατιωτική του υπηρεσία. Η συμμετοχή του αυτή ήταν συνειδητή, με τις μαρτυρίες να καταδεικνύουν είτε φιλοδοξία είτε πίστη στη νίκη των Γερμανών.
Διεκδικήσεις και Αντιφάσεις. Το ΛΤΘ ενημερώθηκε για την κατάταξή του στο σώμα του Πούλου, ενώ ο Βαρμαξίδης εξακολουθούσε να λαμβάνει μισθούς τόσο από το ΛΤΘ όσο και από τη Γερμανική Στρατιωτική Διοίκηση Αιγαίου. Η υπηρεσία τον απέλυσε τελικά στις 30 Νοεμβρίου 1944 λόγω αυθαίρετης απουσίας. Η σύζυγός του, Ευγενία, ισχυρίστηκε ψευδώς ότι το 1944 ο Βαρμαξίδης είχε εγκαταλείψει το σώμα Πούλου και είχε ενταχθεί στις δυνάμεις του ΕΔΕΣ. Το ΛΤΘ, ωστόσο, αμφισβήτησε τη βεβαίωση που παρουσίασε και δεν κατέβαλε τις αποδοχές που διεκδικούσε. Ο Βαρμαξίδης σκοτώθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1944 στη μάχη του Κιλκίς, όπου συμμετείχε ως μέλος των Ταγμάτων Ασφαλείας, πολεμώντας εναντίον του ΕΛΑΣ. Μετά τον θάνατό του, η χήρα του προσπάθησε να διασφαλίσει τα δικαιώματά της, υποστηρίζοντας ότι ο σύζυγός της είχε ενταχθεί στον ΕΔΕΣ. Παρά τις προσπάθειές της, το ΛΤΘ και το Υπουργείο Οικονομικών αρνήθηκαν να ικανοποιήσουν τα αιτήματά της, καθώς αναγνωριζόταν ότι ο Βαρμαξίδης είχε ενεργήσει ως συνεργάτης των Γερμανών.
Συμπεράσματα. Η δράση του Βαρμαξίδη αναδεικνύει μια χαρακτηριστική περίπτωση δωσιλογισμού κατά την Κατοχή, με πολιτικές και ηθικές διαστάσεις που απασχόλησαν τις δημόσιες αρχές και την κοινωνία της εποχής. Η εμπλοκή του στο σώμα του Πούλου, η διεκδίκηση μισθών από διαφορετικές πηγές, και η αμφιλεγόμενη μεταχείριση της περίπτωσής του μετά τον θάνατό του αποτυπώνουν το ρευστό και συχνά διχαστικό κλίμα της περιόδου.

ΔΙΠΚΑΕ (Ν.Φ.Π.Φ)

Revised

Partial

Δημιουργήθηκε 26/11/21 από Παλούκη Κώστα, υπεύθυνο Ιστορικού Αρχείου Ο.Λ.Θ.

• Greek

• Greek