Τεκμήριο 02.25 - Δελτίον Στατιστικής της Κινήσεως της Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης κατά τα έτη 1945-1951

Κατάπλους ἀτμοπλοίων καὶ ἰστιοφόρων εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην Θεσσαλονίκης κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐτῶν 1946-1951 κατὰ σημαίας καὶ ποσότητος εἰσαχθέντων Τροφίμων καὶ Ἐφοδίων (πόσοτης εἰς τόννους καὶ Μ$).
Ο πίνακας αυτός παρέχει την τελική εικόνα, καταγράφοντας την ίδια τη ναυτιλιακή κίνηση που πραγματοποίησε το εμπόριο που αναλύθηκε στις προηγούμενες σελίδες. Ουσιαστικά, απαντά στο ερώτημα: "Ποια πλοία έφεραν όλα αυτά τα εμπορεύματα;". Τα δεδομένα είναι διαχωρισμένα ανά σημαία πλοίου και ανά τύπο σκάφους (ατμόπλοια και ιστιοφόρα).

Ανάλυση Ατμόπλοιων (Vapeurs):

Περίοδος 1946-1948 (Ηγεμονία των ΗΠΑ): Τα πρώτα τρία χρόνια, η εικόνα είναι απόλυτη. Η αμερικανική σημαία κυριαρχεί ολοκληρωτικά, τόσο στον αριθμό των πλοίων όσο και, κυρίως, στον όγκο του φορτίου που μεταφέρουν. Αυτά είναι τα πλοία που μεταφέρουν τη βοήθεια της UNRRA, του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ. Η βρετανική σημαία ακολουθεί με μεγάλη διαφορά, ενώ η ελληνική σημαία, αν και έχει σημαντικό αριθμό πλοίων, μεταφέρει πολύ μικρότερο τονάζ, υποδηλώνοντας τη χρήση μικρότερων σκαφών για εγγύτερους προορισμούς.
Περίοδος 1949-1951 (Επιστροφή της Ευρώπης): Με τη λήξη του Εμφυλίου και την ανάκαμψη της Ευρώπης, το τοπίο αλλάζει δραματικά. Αν και η αμερικανική σημαία παραμένει σημαντική, παρατηρείται έκρηξη κατάπλων από ευρωπαϊκές σημαίες. Η ιταλική, η γερμανική, η νορβηγική, η σουηδική, η ολλανδική και άλλες ευρωπαϊκές σημαίες κατακλύζουν το λιμάνι. Αυτό σηματοδοτεί τη μετάβαση από την κεντρικά κατευθυνόμενη βοήθεια στο κανονικό, διεθνές εμπορικό δίκτυο. Η παρουσία της ελληνικής σημαίας επίσης ισχυροποιείται σημαντικά.

Ανάλυση Ιστιοφόρων (Voiliers):

Η κίνηση των ιστιοφόρων, αν και μικρότερη σε όγκο, είναι εξίσου αποκαλυπτική. Κυριαρχείται από την ελληνική σημαία, αποτυπώνοντας το εμπόριο μικρών αποστάσεων και τις ακτοπλοϊκές μεταφορές στο Αιγαίο. Η παρουσία τουρκικών και συριακών ιστιοφόρων επιβεβαιώνει τον τοπικό, περιφερειακό χαρακτήρα αυτού του εμπορίου.

Συμπερασματική Ανάλυση:
Ο πίνακας αυτός συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο την οικονομική και γεωπολιτική ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Ελλάδας για την περίοδο 1946-1951. Δείχνει τη μετάβαση ενός λιμανιού από την κατάσταση της σχεδόν αποκλειστικής εξάρτησης από τα αμερικανικά πλοία της ανθρωπιστικής βοήθειας, σε έναν πολυσύχναστο εμπορικό κόμβο που υποδέχεται πλοία από όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανθεκτικότητα και την αναγέννηση της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, η οποία, παρά τις τεράστιες απώλειες του πολέμου, ανασυγκροτήθηκε και διεκδίκησε ξανά τον ρόλο της στις θάλασσες.