Καραβίδας Ιωάννης

Μέλη Διοίκησης

Καραβίδας Ιωάννης

Γέννηση: 1891-11-11 Ανάληψη θέσης: 1925-9-24 Αποχώρηση: 1926-6-3

Ο Ιωάννης Καραβίδας του Δημητρίου (11 Νοεμβρίου 1891 - 15 Απριλίου 1984) ήταν Έλληνας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και στη συνέχεια πολιτικός. Γεννήθηκε στη Ναύπακτο και σπούδασε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (1911) και στη συνέχεια φοίτησε στη Σχολή Ηλεκτρισμού και Τορπιλών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το 1925 ήταν πλωτάρχης του Πολεμικού Ναυτικού. Με το ξέσπασμα του πραξικοπήματος του Θεοδώρου Πάγκαλου ανέλαβε την αμυντική περιοχή της Θεσσαλονίκης και κατόπιν επικεφαλής στη Ναυτική Διοίκησης Βορείου Αιγαίου, ενώ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους προάχθηκε σε αντιπλοίαρχο. Με αυτήν την ιδιότητα, ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1925 είχε αναλάβει την αναπλήρωση του Λιμενάρχη Θεσσαλονίκης. Τον Νοέμβριο του 1925 φοίτησε στη Ναυτική Ακαδημία Πολέμου για ένα εξάμηνο. Τον Αύγουστο του 1926 όμως είχε εμπλοκή στην ανατροπή του Πάγκαλου και ανέλαβε τη φρουρά του ως κυβερνήτης του Αντιτορπιλικού Λέων. Λόγω των φιλοβενιζελικών του αισθημάτων αποστρατεύτηκε το 1935. Από τις 7 Μαρτίου ως τις 8 Απριλίου 1945 υπηρέτησε ως υπηρεσιακός υφυπουργός παρά τω Υπουργείω Μεταφορών στην κυβέρνηση του Πλαστήρα. Ήταν επίσης εντεταλμένος σύμβουλος (διοικητής) της ΔΕΗ. Έγραψε βιβλία, όπως "Έθνος και παιδεία", "Θεωρία τορπιλλών", "Φιλοσοφία και φυσική" και άλλα. Πέθανε σε ηλικία 93 ετών τον Απρίλιο του 1984.

Την περίοδο της αναπλήρωσης του λιμενάρχη ως γενικός υπεύθυνος της δικτατορίας στην Θεσσαλονίκη συμμετέχει στην επιτροπεία της ΕΖΘ από τη συνεδρία 111 στις 24/9/1925. Θα παραμείνει στη θέση αυτή μέχρι την ανατροπή της δικτατορίας. Συγκεκριμένα, αποχωρεί από την Επιτροπεία της ΕΖΘ λόγω αντικατάστασής του στα καθήκοντα του Κεντρικού Λιμενάρχη από τον Δ. Λούντρα. Η συμβολή του όμως δεν θα είναι μικρής σημασίας. Στις αρχαιρεσίες για την εκλογή νέου προεδρείου και εκτελεστικής επιτροπής της επιτροπείας τον Ιούνιο του 1926 θα αναλάβει τον ευχαριστήριο λόγο προς τον Πρόεδρο του οποίου η θητεία θα λήξει, παρότι βέβαια θα επανεκλεγεί. Συγκεκριμένα, εκφράζει τις ευχαριστίας προς τον πρόεδρο «δια την επιδειχθείσαν παρ αυτού αφοσίωσιν και αγάπην προς το έργον της ζώνης». Προτείνει όπως και για κάθε πρόεδρος της Ζώνης να αναρτάται η εικόνα του στην αίθουσα των συνεδριάσεων της επιτροπείας. Εξαιρετικά για τον Στ. Γρηγοριάδη προτείνει να προσφερθεί και αναμνηστικό δώρο εκ μέρους της επιτροπείας. Ο ίδιος θα θέσει υποψηφιότητα για την Εκτελεστική Επιτροπή και θα εκλεγεί τρίτος με τέσσερις ψήφους. Ωστόσο. Έναν μήνα αργότερα θα αντικατασταθεί καθώς θα αποχωρήσει από την Θεσσαλονίκη αναλαμβάνοντας τη διοίκηση πλοίου του πολεμικού ναυτικού.

Ναύπακτο, Θεσσαλονίκη

Ανώτερος Αξιωματικός

Η πιο ενδιαφέρουσα παρέμβαση του Καραβίδα Ιωάννη αφορά το ζήτημα της Γαλλικής Εταιρίας Εκμετάλλευσης Λιμένος Θεσσαλονίκης. Όταν η Επιτροπεία αποφασίζει να γίνει μελέτη για τα έργα στο δυτικό τμήμα του λιμένα. Ο Καραβίδας προτείνει να αναλάβουν ειδικοί από την Ευρώπη. Όταν στα τέλη 1925 ο Βασίλης Δημητρίου εισηγείται να αναλάβει η Γαλλική Εταιρία την εκπόνηση της μελέτης για τα νέα υπό σχεδιασμώ λιμενικά έργα. Ο Καραβίδας απαντά ότι θα πρέπει να αποφευχθεί «νέα εξάρτησις από την Εταιρίαν λιμένος» υποστηρίζοντας «ότι δέον να καταβληθή πάσα προσπάθεια ν’ απαλλαγώμεν οριστικώς ταύτης.» Συγκεκριμένα, προτείνει να «καταρτισθή πρώτον το σχέδιον και η μελέτη δια τα νέα έργα, κατόπιν δε εξετασθή πρώτον το σχέδιον και η μελέτη δια τα νέα έργα, κατόπιν δε εξετασθή ο τρόπος καθ’ ον θα καταστή δυνατή η βαθμιαία εκτέλεσις αυτών.» Σε επόμενη Συνεδρία θα επαναλάβει για το ίδιο ζήτημα «ότι δεν πρέπει ν’ αναθέτωμεν εις την Εταιρίαν λιμένος την εκτέλεση έργων τονώνοντας ούτως την ενταύθα διατήρησίν της, δεδομένου ότι υστερεί εις τηνεκπλήρωση των ανειλημμένων χρεώσεων της και ότι πάντοτε εξεδηλώθη προσπάθειαν δια την απομάκρυνσίν της εντεύθεν.» Τον Ιούλιο του 1926 θα είναι ακόμη πιο κατηγορηματικός απέναντι στη γαλλική Εταιρία, συγκεκριμένα θεωρεί ότι «η ιδέα της εξαγοράς έχει ωριμάσει παρά τη κυβερνήσει θα έπρεπε δε να παράσχη την συμβολήν της και η επιτροπεία ΕΖΘ προς τον σκοπόν της ταχείας απαλλαγης από την Εταιρίαν Λιμένος». Με αυτόν τον τόσο ανοιχτό και κατηγορηματικό τρόπο ουσιαστικά ανοίγει στην Επιτροπεία η συζήτηση της απομάκρυνσης της Γαλλικής Εταιρίας καθώς φαίνεται ότι ήταν στους στόχους της δικτατορικής κυβέρνησης.
Τον Μάρτιο του 1926 ο Καραβίδας θα επαναφέρει το ζήτημα της μελέτης για νέα λιμενικά έργα τονίζοντας την επιτακτικότητά του. κατά την άποψή του, η ΕΖΘ δεν εκπληροί τον προορισμό της δεδομένου ότι ελλείψει ευρυχωρίας στο λιμένα «τα ατμόπλοια δεν δύνανται να παραβάλλωσι και αι εκφορτώσεις ένεκα τούτου ενεργούνται δια φορτηγίδων». Ταυτόχρονα, η Ζώνη στερείται οδών, ενώ «η δαπάνη εν γένει εν τη Ζώνη είναι μεγάλην και τα μέσα εξπυπηρετήσεως μετφορών και αι συνθήκαι των εργατών καταθλιπτικαί». Ο ίδιος «θεωρεί άστοχον να ληφθεί απόφασις περί κατασκευής έργων εν τω δυτικώ τμηματι προτού καταρτισθή μελέτη και το σχέδιον του νέου λιμένος». Εφόσον λοιπόν ενημερώσει την Επιτροπεία ότι το υπουργείο Συγκοινωνίας δεν θα προβεί σε κάποια μελέτη λιμενικών έργων πιστεύοντας ότι η ΕΖΘ ασχολείται με αυτό το θέμα, προτείνει η επιτροπεία να δηλώσει στο υπουργείο ότι δεν προκείται «ελλείψει μέσων να εκπονήση την εν λόγω μελέτην ή να προβή όντως εις αυτήν καταρτίζοντα γενικόν σχέδιον επί του οποίου θα στηριχθεί και η τμηματική εκτέλεση». Ο ίδιος θα εισηγηθεί και θα επιμένει έντονα στην απόκτηση του Ανατολικού Προβλήτα ή «τουλάχιστον του ημίσεως προ του εσωτερικού λιμένα τμήματος αυτού, διατιθέμενο του ετέρου τμήματος δια την ακτοπλοΐαν και τις στρατιωτικέςς ανάγκες». Σε αυτήν την κατεύθυνση, θα αναλάβει μαζί με τον Δημητρίου να μελετήσει λύσεις αντιμετώπισης της στεναχωρίας. Συγκεκριμένα, θα μελετήσει κατά πόσο είναι δυνατή η χρήση της Δυτικής πλευράς του Ανατολικού προβλήτα 9(σημερινός πρώτος προβλήτας) από την Ζώνη. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει η δυνατότητα της εξυπηρέτησης του χώρου εκείνου. Ο προβλήτας μπορεί να χωριστεί κατά μήκος, το μεν Δυτικό Τμήμα θα διατεθεί στην ΕΖΘ, το δε ανατολικό τμήμα θα διατίθεται για τις ανάγκες τας ακτοπλοΐας. Ωστόσο, το ζήτημα που προκύπτει και πάλι είναι η Γαλλική Εταιρία η οποία διαχειρίζεται την ανατολική προβλήτα.
Επίσης, τον Μάρτιο του 1926 θα συμμετέχει σε επιτροπή μαζί με Στ. Γρηγοριάδης, Βαρλαμίδη, Γεωργακόπουλο, Μόλχο, Μαυρογορδάτο, Άκατο και Δημητρίου με αντιπρόσωπους Γ Σώματος Στρατού για να συζητηθεί το ζήτημα της εγκατάστασης στρατιωτικών αποθηκών στο δυτικό τμήμα της Ζώνης. Συγκεκριμένα, ο Καραβίδας παρατηρεί ότι η οργάνωση στρατιωτικού πυρήνα στο προτεινόμενο σημείο για τις στρατιωτικές ανάγκες είναι πολύ δύσκολο και αδύνατο να τις εξυπηρετήσει «εις το εγγύς μέλλον καθότι επιβάλλεται η εκτέλεσις σοβαρών λιμενικών έργων αυτόθι ως της προσχώσεως εις μέγα βάθος κατασκευής κρηπιδώματος δια την παραβολήν ατμοπλοίων κλπ έργων» τα οποία απαιτούν και δαπάνες μεγάλες και χρόνο πολύ. Υποστηρίζει ότι οι παρούσες ανάγκες των στρατιωτικών υπηρεσιών εξυπηρετούνται κάλλιστα στο ανατολικό προβλήτα. Τέλος, όσον αφορά την περίπτωση εμπολέμου καταστάσεως, κατά την άποψή του «κατά ταύτην ολόκληρος ο λιμήν θέλει έσθαι εις την πλήρην διάθεσιν των στρατιωτικών ώστε να εξπηρετεί πλήρως της καταστάσεως. Ως εκ τούτο οποιαδήποτε αποφάση που θα αποστερεί την Ζώνη από τον αναγκαίο για τις εργασίες της χώρο θα πρέπει να εξεταστεί επιμελώς. Συγκεκριμένα, προτείνει να καταρτιστεί ειδική επιτροπή η οποία να περιλαμβάνει αντιπροσώπους του εμπορικού, βιομηχανικού και στρατιωτικού κόσμου η οποία κατόπιν μελέτης θα αποφανθεί. Διαφορετικά, πιστεύει ότι λαμβάνουν «εσπευσμένα μέτρα αμφιβόλου χρησιμότητος», ενώ πιθανόν να παρακωλύσουν σημαντικά και το έργο της Ζώνης. Συνεπώς και η απόδοση θα είναι προβληματική και η δαπάνη μάταιη. Η υποστήριξη αυτή της Επιτροπείας από έναν στρατιωτικό στο κρίσιμο αυτό θέμα για την ΕΖΘ θα αποδειχθεί σωτήρια καθώς το υπουργείο Στρατιωτικών της δικτατορίας φαινόταν αποφασισμένο να επιβάλει μια κατάσταση μη ωφέλιμη για την Ζώνη.
Τον Ιούλιο του 1926 ο Καραβίδας θα εισηγηθεί αντί για την κατασκευή γραμμής «ντεκωβίλ» εντός των νέων αποθηκών να χρησιμοποιηθούν μέσα στις αποθήκες δίτροχα και τετράτροχα φορτηγά με τροχούς από καουτσούκ. Τον Απρίλιο του 1926 θα επισημάνει την ανάγκη να ληφθεί εξαιρετική φροντίδα για την ελάττωση στο ελάχιστο των κομίστρων «δια τα υπό διαμετακόμισιν εμπορεύματα». Συγκεκριμένα, προτείνει «να ελαττωθούν εις το ήμισι τα κόμιστρα των διαμετακομιζομένων εμπορευμάτων, να μη εισπράτονται σχετικά δικαιώματα κατά την δια την αλλοδαπήν εξαγωγήν αυτών εκ των αποθηκών».
Στα εσωτερικά θέματα της Ζώνης, ο Καραβίδας θα ασκήσει κριτική στους υπερβολικούς μισθούς που δίνονται στους υπαλλήλους της ΕΖΘ με αποτέλεσμα να λειτουργεί προκλητικά «προς και λοιπάς κρατικάς υπηρεσίας, δι ας παρέχονται αμοιβάς πολύ μικρότεραι». Επίσης, παρατηρεί πως δεν πρέπει «γίνωνται προσλήψεις υπαλλήλων, συνεπεία επεμβάσεων ή υποδείξεων». Μάλιστα, τον Απρίλιο του 1926 θα κρίνει αναγκαίο να εξετασθεί εάν υπάρχουν πλεονάζοντες υπάλληλοι οι οποίοι θα έπρεπε να απολυθούν «πραγματοποιούμενης από της απόψεως ταύτης πάσης δυνατής οικονομίας εν τω νέω προϋπολογισμώ».

Με βάση το άρθρο 2 του ΝΔ "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του νόμου 390 της 17 Νοεμβρίου 1914 "περί Ελευθέρας Ζώνης εν Θεσσαλονίκη", ΦΕΚ τ.Α, 1/3/1923" Στην Επιτροπεία της ΕΖΘ συμμετέχει ως μέλος "ο λιμενάρχης Θεσσαλονίκης ".

Επιλιμενάρχης,
Μέλος Επιτροπείας ΕΖΘ

Εκτελεστική Επιτροπή ΕΖΘ (από 1923-3-1 έως 1953-12-5)

Λούντρας Δημήτριος (Ανάληψη θέσης: 1926-6-3 Αποχώρηση:1926-9-24)

Λελούδας Παύλος (Ανάληψη θέσης: 1925-9-10 Αποχώρηση:1925-9-24)

Historical Archive of ThPA S.A.

ΔΙΠΚΑΕ (ΝΦΠΟ)

Draft

Minimal

Δημιουργήθηκε από τον Κώστα Παλούκη, υπεύθυνο Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε. στις 2021-11-18

• Greek

• Greek

1. Πρακτικά Επιτροπείας ΕΖΘ
2. Πρακτικά Επιτροπείας ΛΤΘ
3. I. Θ. ΜΑΛΑΚΑΣΗΣ ΤΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΣΩΜΑ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ