Η Οθωμανική Τράπεζα (Banque Impériale Ottomane / Osmanlı Bankası) ήταν ένας σημαντικός χρηματοπιστωτικός θεσμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και αργότερα της Τουρκικής Δημοκρατίας. Ιδρύθηκε το 1863 στην Κωνσταντινούπολη, ως συνέχεια μιας προηγούμενης προσπάθειας του 1856, και λειτούργησε ως κεντρική τράπεζα και κρατική τράπεζα δανεισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Με κεφάλαια κυρίως βρετανικά και γαλλικά, και με μικρή οθωμανική συμμετοχή, αποτέλεσε σημαντικό εργαλείο οικονομικού ελέγχου και επέμβασης των Μεγάλων Δυνάμεων στον οθωμανικό χώρο.

Η Τράπεζα είχε διεθνή χαρακτήρα και της παραχωρήθηκε το αποκλειστικό δικαίωμα έκδοσης τραπεζογραμματίων για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, γεγονός που την καθιστούσε de facto κεντρική τράπεζα. Ήταν ο βασικός πιστωτής της οθωμανικής κυβέρνησης, χρηματοδοτώντας μεγάλα έργα και εξυπηρετώντας δημόσια χρέη, ενώ συμμετείχε ενεργά στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο που επιβλήθηκε στην Αυτοκρατορία το 1881 μέσω του Οργανισμού των Εξωτερικών Χρεών (Düyun-u Umumiye). Παράλληλα, η Οθωμανική Τράπεζα διατηρούσε υποκαταστήματα και δραστηριότητα και στις ελληνικές περιοχές, όπως στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα, ιδίως κατά την περίοδο πριν και λίγο μετά την ένταξή τους στο ελληνικό κράτος. Η Οθωμανική Τράπεζα λειτούργησε ταυτόχρονα ως εργαλείο της αποικιακής οικονομικής διείσδυσης, ως φορέας εκσυγχρονισμού της τραπεζικής πρακτικής και ως κομβικός θεσμός του οθωμανικού κρατισμού μέσω εξωτερικού δανεισμού. Ήταν, τέλος, ένας πολυπολιτισμικός οργανισμός με επαγγελματική πολυμορφία και ευρεία γεωγραφική παρουσία. Μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Τράπεζα συνέχισε να λειτουργεί στην Τουρκία, αλλά το 1931 έχασε το εκδοτικό της προνόμιο. Σταδιακά εθνικοποιήθηκε και εξαγοράστηκε από τουρκικούς τραπεζικούς ομίλους. Τελικά, το 2001 απορροφήθηκε από την τουρκική ιδιωτική τράπεζα Garanti Bankası.

Το κατάστημα της Οθωμανικής Τράπεζας στη Θεσσαλονίκη ήταν ένα από τα σημαντικότερα επαρχιακά της υποκαταστήματα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και αργότερα στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, σε μια περίοδο που η Θεσσαλονίκη ήταν πολυεθνικό εμπορικό κέντρο και λιμάνι στρατηγικής σημασίας. Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε τότε κομβικό σημείο για το εμπόριο των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η παρουσία της Οθωμανικής Τράπεζας στην πόλη εξυπηρετούσε τόσο τις οθωμανικές κρατικές ανάγκες όσο και τις χρηματοδοτικές ανάγκες του τοπικού και διεθνούς εμπορίου. Το κατάστημα βρισκόταν κοντά στο λιμάνι, στην καρδιά του οικονομικού και διοικητικού κέντρου της πόλης. Μετά την Ένωση της Θεσσαλονίκης με την Ελλάδα (1912), η τράπεζα συνέχισε να λειτουργεί, πλέον ενταγμένη στο οικονομικό σύστημα του ελληνικού κράτους, με ιδιαίτερη σημασία στις διεθνείς συναλλαγές και στην εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων. Το υποκατάστημα διατηρήθηκε και στον Μεσοπόλεμο, αποτελώντας σημαντικό παράγοντα στην τραπεζική αγορά της πόλης, σε μια εποχή έντονης οικονομικής και πολιτικής ρευστότητας. Η τελική αποχώρησή της από την Ελλάδα τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν έκλεισαν και τα τελευταία υποκαταστήματα (Θεσσαλονίκης και Αθήνας).