Λιμενικό Σώμα

Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου

Λιμενικό Σώμα

Ίδρυση: 1919-03-08

Το Λιμενικό Σώμα θεμελιώθηκε το 1910 με την ίδρυση της Διεύθυνσης Εμπορικής Ναυτιλίας (Δ.Ε.Ν.) στο Υπουργείο Ναυτικών. Το 1919, με τον Ν. 1753/1919, ιδρύθηκε επίσημα ως διακριτό σώμα με αποστολή τη διοίκηση της εμπορικής ναυτιλίας, στελεχωμένο από αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού. Αρχικά εντάχθηκε στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και στη συνέχεια επέστρεψε στο Υπουργείο Ναυτικών (1925), όπου αναδιοργανώθηκε πλήρως.

Κατά τον Μεσοπόλεμο, το Λ.Σ. συνέβαλε στην οργάνωση της ναυτικής εργασίας, στη σύσταση προξενικών λιμεναρχείων στο εξωτερικό και στην εσωτερική πειθαρχία της φορτηγού ναυτιλίας. Η ίδρυση του Υφυπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας το 1936 σηματοδότησε την αυτοτέλειά του και την έναρξη εκσυγχρονιστικών παρεμβάσεων, όπως η ίδρυση του Οίκου Ναύτου και της πρώτης Δημόσιας Ναυτικής Σχολής.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Υφυπουργείο αναβαθμίστηκε σε Υπουργείο (1945), ενώ το 1954 εγκαταστάθηκε στον Πειραιά, εγκαινιάζοντας περίοδο ανάπτυξης και στελέχωσης του Λ.Σ. Το 1971, το Υπουργείο υποβιβάστηκε προσωρινά σε Υφυπουργείο, αλλά επανιδρύθηκε πλήρως το 1973. Το Λ.Σ. διέθετε αυτόνομο Αρχηγείο (1973–1977), ενώ η θεσμική του οργάνωση ρυθμίστηκε με σειρά προεδρικών διαταγμάτων.

Το 2009, με διοικητικές μεταρρυθμίσεις (Π.Δ. 184/2009, 185/2009, 189/2009 και 50/2010), το Λ.Σ. εντάχθηκε στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ενώ μέρος των ναυτιλιακών του αρμοδιοτήτων μεταφέρθηκε στο νέο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Έκτοτε λειτουργεί με διπλή θεσμική αναφορά, ως σώμα ασφαλείας με στρατιωτική δομή και ρόλο τόσο στη δημόσια τάξη όσο και στη ναυτιλιακή πολιτική.

1. Κοροντζής, Τρύφων. Ο θεσμικός ρόλος του λιμενικού σώματος. Diss. Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, 2011.
2. Σκουντής, Βασίλειος. Ναυτική εργασία και ελληνικό κράτος: τάσεις εκσυγχρονισμού στο μεσοπόλεμο. Diss. Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Ιστορίας, 2019.