Showing 4 results

Η υποσειρά δημιουργήθηκε από τις διοικητικές υπηρεσίες των ΕΖΘ, ΕΖΛΘ και ΟΛΘ την περίοδο 1923-1990. Συγκροτείται από 20 φακέλους και 67 υποφακέλους και πραγματεύεται διάφορα θέματα:
• Αρκετοί φάκελοι πραγματεύονται τις σχέσεις που αναπτύχθηκαν με τη Γιουγκοσλαβία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία. Τα υλικά τους αφορούν τη ρύθμιση του διαμετακομιστικού εμπορίου από και προς αυτές τις χώρες μέσω του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Πιο συγκεκριμένα περιέχουν πρακτικά των ΔΣ, πρακτικά διμερών επιτροπών, συμφωνίες και συμβάσεις, νομικά έγγραφα και γενικότερα έγγραφα με αναφορές στο ιστορικό των σχέσεων που αναπτύχθηκαν (σύναψη και εξέλιξη των σχέσεων), στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων και σε οικονομικά θέματα. Τέλος, οι φάκελοι περιέχουν αλληλογραφία και τεκμήρια αναφορικά με την πολυεπιπέδη συνεργασία που πραγματεύονταν οι διμερείς συναντήσεις.
• Αρκετοί επίσης φάκελοι, πραγματεύονται τις σχέσεις του λιμανιού της Θεσσαλονίκης με βιομηχανίες που δρούσαν στους χώρους του. Το υλικό περιγράφει το ιστορικό αυτών των σχέσεων, τις διαπραγματεύσεις των συναλλασσόμενων πλευρών, προβλήματα που προέκυπταν, συμφωνίες και συμβάσεις στις οποίες κατέληγαν. Επίσης τα τεκμήρια των φακέλων περιγράφουν τις εγκαταστάσεις και τη λειτουργία αυτών των βιομηχανιών, ενώ περιέχουν και αιτήσεις για την ανανέωση των αδειών λειτουργίας τους και αιτήσεις για ανανέωση και επέκταση των εγκαταστάσεων τους. Επιπλέον, οι φάκελοι διαθέτουν την αλληλογραφία που αναπτύχθηκε και τις άδειες και κανονισμούς λειτουργίας όταν οι σχετικές αιτήσεις γίνονταν δεκτές.
• Ορισμένοι φάκελοι περιλαμβάνουν τεκμήρια σχετικά με την αποζημίωση νομικών και φυσικών προσώπων.
• Ορισμένοι επίσης φάκελοι αποτελούνται από τεκμήρια σχετικά με την αγορά εξοπλισμού και πιο συγκεκριμένα έγγραφα που αποτυπώνουν τους λόγους και την διαδικασία προμήθειας του (διαγωνισμοί: προκήρυξη και δημοσίευση αγγελίας, συγκέντρωση και μελέτη προσφορών, εκτέλεση επιτυχόντων προσφορών).
• Κάποιοι φάκελοι σκιαγραφούν το ιστορικό της σχέση του λιμανιού με την ΠΑΕΓΑΕ (ή ΠΑΕΓΑ) και πιο συγκεκριμένα των συμφωνιών-συμβάσεων που υπογράφηκαν και των προβλημάτων και διαφορών που υπήρξαν. Επίσης περιγράφουν την διακίνηση σιτηρών, ενώ στο φάκελο μπορούν να βρεθούν πολλά νομικά έγγραφα.
• Κάποια τεκμήρια αναφέρονται στην ιχθυόσκαλα και πιο συγκεκριμένα στην ίδρυση, κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία, χρηματοδότηση και μεταφορά, ενώ υπάρχουν έγγραφα σχετικά με προβλήματα και θέματα στις σχέσεις με τον ΟΛΘ, αλλά και ΦΕΚ και νόμοι.
• Το υλικό πραγματεύεται επίσης το ιστορικό απομάκρυνσης και μετεγκατάστασης των προσφύγων του συνοικισμού Μπεξινάρ. Τα έγγραφα αναφέρονται στην στάση των κατοίκων και της διοίκησης του λιμανιού, στο θέμα της αποζημίωσης τους και της αντιμετώπισης όσων δεν συμμορφώνονταν με την απόφαση για εκκένωση της περιοχής, ενώ στο υλικό συμπεριλαμβάνονται και νομικά τεκμήρια σε σχέση με την μετεγκατάσταση.
• Υλικά που διαπραγματεύονται διάφορα θέματα, συγκροτούν επίσης μία σειρά φακέλους, εκ των οποίων ορισμένα πραγματεύονται: την σχέση ΟΛΘ-ΟΣΕ όσον αφορά θέματα που προέκυπταν από τη λειτουργία των στάβλων, την εκμετάλλευση των φορτηγίδων, τον αλιευτικό κώδικα, το κτηματολόγιο, τα αρχεία της ΕΡΦΛΘ.
Γενικότερα όλα αυτά τα θέματα αναλύονται μέσα από εκθέσεις-αναφορές και σημειώσεις και υπομνήματα. Τέλος να σημειωθεί ότι οι φάκελοι περιέχουν πίνακες και σχέδια.

Το αρχειακό υλικό του φακέλου καλύπτει τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους και αναφέρεται στις σχέσεις του λιμανιού της Θεσσαλονίκης με το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, κατόπιν Γιουγκοσλαβία και μετέπειτα Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Το υλικό αναφέρεται κυρίως στην περίοδο 1971-1975, την περίοδο δηλαδή που οι δύο πλευρές διαπραγματεύονταν συμφωνία για την ρύθμιση του διαμετακομιστικού εμπορίου της Γιουγκοσλαβίας μέσω της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο στους υποφακέλους υπάρχει αρχειακό υλικό της ΕΖΘ και της ΕΖΛΘ.
Πιο συγκεκριμένα τα έγγραφα των διαπραγματεύσεων για την ρύθμιση του διαμετακομιστικού εμπορίου της Γιουγκοσλαβίας περιλαμβάνουν:
• Πρακτικά συζητήσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών
• Αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο πλευρές
• Έγγραφα για τη σύνθεση των εκπροσώπων των δύο πλευρών
• Έγγραφα με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων διαφόρων υποεπιτροπών
• Έγγραφα που παρήχθησαν από τις εργασίες διυπουργικών επιτροπών
• Αναφορές-εκθέσεις για την κατασκευή έργων στο χώρο της Ελεύθερης Γιουγκοσλαβικής Ζώνης Θεσσαλονίκης (ΕΓΖΘ)
• Πίνακες σύγκρισης των δομών-υποδομών και πόρων-μέσων της ΕΓΖΘ και της Διεθνούς Ελεύθερης Ζώνης Θεσσαλονίκης
Τα ζητήματα και οι υποθέσεις που θίγονται και αναλύονται κατά τις διαπραγματεύσεις αναφέρονται σε θέματα τιμολογιακά, δασμών και τελών, δικαιωμάτων, σε θέματα εμπορευμάτων, φορτοεκφορτώσεων και αποθήκευσης, ζημιών και αποζημιώσεων, ενώ γίνεται νύξη και σε θέματα μεταφοράς (οδικά και σιδηροδρομικά) και στο πρόβλημα των Γιουγκοσλαβικών αποστολέων (expediteurs).
Απόρροια αυτών διαπραγματεύσεων ήταν η επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές που αποτυπώθηκε στο κείμενο της συμφωνίας, αλλά και σε μία σειρά άλλα προπαρασκευαστικά έγγραφα διαφόρων επιτροπών. Τέτοια έγγραφα είναι το Σχέδιο της Ελληνό-Γιουγκοσλαβικής Συμφωνίας και τα υλικά των συνεδριάσεων του ΔΣ σχετικά με το σχέδιο, αλλά και μία σειρά προτάσεις και αντιπροτάσεις μεταξύ των δύο μερών. Στο πλαίσιο παρόμοιων συζητήσεων έλαβαν χώρα συνομιλίες που έθεταν προς διαβούλευση και συμφωνία την επιστημονική, τεχνική, βιομηχανική, γεωργική και μορφωτική συνεργασία. Επίσης υπήρξε συζήτηση για τον τουρισμό, ενώ σε υποφακέλους υπάρχουν και τεκμήρια σχετικά με την αποστολή υπαλλήλων στο εξωτερικό.
Όσον αφορά τις περιόδους 1925-1936 και 1946-1979, υπάρχει αρχειακό υλικό σε υποφακέλους, το οποίο αξιοποιήθηκε στις συζητήσεις που έγιναν την περίοδο 1971-1975. Από το αρχείο της ΕΖΘ και ΕΖΛΘ αντλήθηκαν έγγραφα για την σύνταξη ιστορικών σημειωμάτων που αφορούσαν την σχέση του λιμανιού με την γείτονα χώρα κατά το παρελθόν, με αναφορά σε σημεία σταθμούς. Παραδείγματα αποτελούν η σύμβαση του 1923 και η αναφορά στις σχέσεις κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα (1946-1949) και τον ρόλο της Γιουγκοσλαβίας. Επίσης υπάρχει υποφάκελος με έγγραφα της ΕΖΘ και ΕΖΛΘ προς το Υπουργείο Εξωτερικών που αποτελείται από υλικό, όπως τηλεγραφήματα, άρθρα ξένου τύπου και στατιστικά στοιχεία (τα τελευταία γενικότερα εμφανίζονται στον φάκελο “ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ”). Τέλος να σημειωθεί ότι ανάμεσα στο υλικό υπάρχουν πολλά έγγραφα στα Γαλλικά που συνήθως είναι πρωτότυπα κείμενα των διαπραγματεύσεων, ενώ άλλα φέρουν την ένδειξη απόρρητο και εμπιστευτικό).

Ο φάκελος περιλαμβάνει υλικό αναφορικά με τις σχέσεις της ΕΖΘ και της Προνομιούχου Ανώνυμου Εταιρείας Γενικών Αποθηκών (ΠΑΕΓΑ) την περίοδο 1925-1943. Το υλικό πραγματεύεται τις διαπραγματεύσεις που είχαν οι δύο πλευρές για την σύναψη συμφωνιών-συμβάσεων (όπως μισθώσεις-μισθωτήρια, τον ειδικό κανονισμό διατιμήσεως εισπραττόμενων δικαιωμάτων της ΠΑΕΓΑ και προσύμφωνα) και υλικό που περιγράφει την εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Τα έγγραφα αποτυπώνουν τις θέσεις των δύο πλευρών για προβλήματα και λοιπά θέματα, όπως την επιβολή προστίμων στην ΠΑΕΓΑ, αντιδικίες για ζημιές στον χώρο της ΕΖΘ, συζητήσεις για την χρήση χώρων, συζητήσεις για την βελτίωση των εγκαταστάσεων. Υπάρχουν επίσης νομικά έγγραφα (όπως εξώδικες διαμαρτυρίες), ΦΕΚ, τηλεγραφήματα, τοπογραφικά σχέδια, υλικά σχετικά με την κατασκευαστική δραστηριότητα στο λιμάνι με ευθύνη της Τέκτων Α.Ε. (όπως καταστάσεις με εργαλεία και υλικά), υλικό σχετικό με την δράση που ανέπτυξε η Κεντρική Επιτροπή Προστασίας Εγχώριας Σιτοπαραγωγής (ΚΕΠΕΣ), έγγραφα αναφορικά με την αξιοποίηση περιουσίας της «Οθωμανικής Τράπεζας» και τεκμήρια σχετικά με θέματα αγοραπωλησιών και με θέματα σιδηροδρομικά και αποθηκευτικά. Επιπλέον υπάρχουν έγγραφα που αναφέρονται στη διακίνηση και κατάσταση των σιτηρών, ενώ υπάρχουν διάφορα έγγραφα με τη μορφή κατάστασης, λίστας, πίνακα, τιμολογίου και έγγραφα που ασχολούνται με οικονομικά θέματα (μεταξύ άλλων φέρουν στατιστικά στοιχεία).

Ο φάκελος αποτελείται από 6 υποφακέλους οι οποίοι αναφέρονται στην περίοδο 1923-1937. Το υλικό τους αναφέρεται α) στην υπόθεση του συνοικισμού Μπεξινάρ, β) σε ζητήματα που προκύπτανε από κληρονομιές αναφορικά με ακίνητα που βρίσκονταν στα όρια της ΕΖΘ και γ) στο κτηματολόγιο της ΕΖΘ.
Πιο συγκεκριμένα, ο φάκελος με θέμα το συνοικισμό Μπεξινάρ, πραγματεύεται την μετεγκατάσταση Ελλήνων και Αρμενίων προσφύγων από την ομώνυμη περιοχή προκειμένου να αξιοποιηθεί η περιοχή από την ΕΖΘ. Υπάρχουν έγγραφα που περιγράφουν τους λόγους και τη διαδικασία απομάκρυνσης των προσφύγων, με αναφορά στα προβλήματα που δημιουργούσε η παρουσία τους στις εργασίες επιχωμάτωσης και με οδηγίες προς τις αστυνομικές αρχές για την συνδρομή της σε περίπτωση που οι πρόσφυγες δεν ακολουθούσαν τις αποφάσεις για αποχώρηση από την περιοχή, κατόπιν σχετικών υποδείξεων που επίσης υπάρχουν στο υλικό. Υπάρχουν επιπλέον, έγγραφα για την κατανομή οικοπέδων, την κατεδάφιση των παραπηγμάτων των προσφύγων, την κατεδάφιση και αξιοποίηση υλικών από τους πρόσφυγες, το ζήτημα αποζημίωσης των προσφύγων και σχετικά με αγοροπωλησίες ακινήτων. Υπάρχουν επίσης συμβολαιογραφικές πράξεις, υπεύθυνες δηλώσεις, βεβαιώσεις για την εγκατάσταση στο συνοικισμό Αναγεννήσεως, υπομνήματα αναφορικά με το πρόβλημα της μετεγκατάστασης και αιτήσεις και ψηφίσματα προσφύγων. Επιπρόσθετα υπάρχουν λίστες, καταστάσεις και πίνακες με στοιχεία των προσφύγων. Για το θέμα του συνοικισμού Μπεξινάρ ενεπλάκησαν διάφορα νομικά πρόσωπα και στο φάκελο υπάρχουν έγγραφα από τα εξής:
• Ένωση Αστών Προσφύγων Συνοικισμού Μπεξινάρ
• Ένωσης Προσφύγων Επαρχίας Προύσης
• Εφορεία Αρμενικών Σχολών,
• Εφορεία Αρμενικής Εκκλησίας
• Επιτροπή Ελέγχου Μεταφοράς προσφύγων Μπεχτσινάρ
• Επιτροπή Ελέγχου Απομακρυνόμενων Προσφύγων Δ. Τμήματος (Μπεχτσινάρ)
• Εθνικής Τράπεζα της Ελλάδος
• Αρμενοελληνικός Σύνδεσμος
Γενικότερα ο φάκελος διαθέτει υλικό της ΕΖΘ, της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας και άλλων αρμόδιων προσώπων που ενεπλάκησαν με τη μετεγκατάσταση των προσφύγων και ιδίως με την στάση τους (αποδοχή ή όχι της μετεγκατάστασης) και παρακολουθούσαν σταθερά την εξέλιξη της.
Όσον αφορά τον υποφάκελο Μοδιάνο, το υλικό που συμπεριλαμβάνει, αναφέρεται στην αγορά οικοπέδου Μοδιάνο. Στον υποφάκελο, μεταξύ άλλων, μπορούν να εντοπιστούν έγγραφα του Μοδιάνο, το σχέδιο πωλητηρίου ακινήτου, έγγραφα του Μεταφραστικού Γραφείου Θεσσαλονίκης και τοπογραφικά διαγράμματα.
Σχετικά με κληρονομιές ακινήτων υπάρχουν 3 υποφάκελοι. Πρόκειται για τις περιπτώσεις των Φατμά Ναζλή, Μελικέ Χανούμ και την κληρονομία του Ισμαήλοβιτς Πασά που περιγράφουν τα εξής:
• Ο υποφάκελος της Φατμά Ναζλή αναφέρεται στην αποζημίωση της από την ΕΖΘ και αποτελείται από νομικά έγγραφα.
• Ο υποφάκελος της Μελικέ Χανούμ εξετάζει επίσης την αποζημίωση της από την ΕΖΘ και αποτελείται επίσης από νομικά έγγραφα.
• Ο υποφάκελος του Ισμαήλοβιτς Πασά πραγματεύεται την κληρονομιά που άφησε και την αποζημίωση των κληρονόμων του και περιλαμβάνει ομοίως νομικά έγγραφα.
Να σημειωθεί ότι με αποζημιώσεις ασχολείται και ο υποφάκελος που μελετά την εξαίρεση ακινήτων από την ΕΖΘ. Μεταξύ άλλων, συγκροτείται από νομικά έγγραφα, δελτία καταμετρήσεως και εκθέσεις και αναφορές.
Τέλος υπάρχει ένας υποφάκελος που αφορά το κτηματολόγιο της ΕΖΘ. Πρόκειται για καταγραφή των εγκαταστάσεων του λιμανιού αναφορικά με τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.