- GR HATHPA THPA 01.DD 01.GDI.01.DTH.01.01
- Φάκελος
- (1925-1936), (1946-1979), 1971-1975
Το αρχειακό υλικό του φακέλου καλύπτει τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους και αναφέρεται στις σχέσεις του λιμανιού της Θεσσαλονίκης με το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, κατόπιν Γιουγκοσλαβία και μετέπειτα Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Το υλικό αναφέρεται κυρίως στην περίοδο 1971-1975, την περίοδο δηλαδή που οι δύο πλευρές διαπραγματεύονταν συμφωνία για την ρύθμιση του διαμετακομιστικού εμπορίου της Γιουγκοσλαβίας μέσω της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο στους υποφακέλους υπάρχει αρχειακό υλικό της ΕΖΘ και της ΕΖΛΘ.
Πιο συγκεκριμένα τα έγγραφα των διαπραγματεύσεων για την ρύθμιση του διαμετακομιστικού εμπορίου της Γιουγκοσλαβίας περιλαμβάνουν:
• Πρακτικά συζητήσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών
• Αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο πλευρές
• Έγγραφα για τη σύνθεση των εκπροσώπων των δύο πλευρών
• Έγγραφα με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων διαφόρων υποεπιτροπών
• Έγγραφα που παρήχθησαν από τις εργασίες διυπουργικών επιτροπών
• Αναφορές-εκθέσεις για την κατασκευή έργων στο χώρο της Ελεύθερης Γιουγκοσλαβικής Ζώνης Θεσσαλονίκης (ΕΓΖΘ)
• Πίνακες σύγκρισης των δομών-υποδομών και πόρων-μέσων της ΕΓΖΘ και της Διεθνούς Ελεύθερης Ζώνης Θεσσαλονίκης
Τα ζητήματα και οι υποθέσεις που θίγονται και αναλύονται κατά τις διαπραγματεύσεις αναφέρονται σε θέματα τιμολογιακά, δασμών και τελών, δικαιωμάτων, σε θέματα εμπορευμάτων, φορτοεκφορτώσεων και αποθήκευσης, ζημιών και αποζημιώσεων, ενώ γίνεται νύξη και σε θέματα μεταφοράς (οδικά και σιδηροδρομικά) και στο πρόβλημα των Γιουγκοσλαβικών αποστολέων (expediteurs).
Απόρροια αυτών διαπραγματεύσεων ήταν η επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές που αποτυπώθηκε στο κείμενο της συμφωνίας, αλλά και σε μία σειρά άλλα προπαρασκευαστικά έγγραφα διαφόρων επιτροπών. Τέτοια έγγραφα είναι το Σχέδιο της Ελληνό-Γιουγκοσλαβικής Συμφωνίας και τα υλικά των συνεδριάσεων του ΔΣ σχετικά με το σχέδιο, αλλά και μία σειρά προτάσεις και αντιπροτάσεις μεταξύ των δύο μερών. Στο πλαίσιο παρόμοιων συζητήσεων έλαβαν χώρα συνομιλίες που έθεταν προς διαβούλευση και συμφωνία την επιστημονική, τεχνική, βιομηχανική, γεωργική και μορφωτική συνεργασία. Επίσης υπήρξε συζήτηση για τον τουρισμό, ενώ σε υποφακέλους υπάρχουν και τεκμήρια σχετικά με την αποστολή υπαλλήλων στο εξωτερικό.
Όσον αφορά τις περιόδους 1925-1936 και 1946-1979, υπάρχει αρχειακό υλικό σε υποφακέλους, το οποίο αξιοποιήθηκε στις συζητήσεις που έγιναν την περίοδο 1971-1975. Από το αρχείο της ΕΖΘ και ΕΖΛΘ αντλήθηκαν έγγραφα για την σύνταξη ιστορικών σημειωμάτων που αφορούσαν την σχέση του λιμανιού με την γείτονα χώρα κατά το παρελθόν, με αναφορά σε σημεία σταθμούς. Παραδείγματα αποτελούν η σύμβαση του 1923 και η αναφορά στις σχέσεις κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα (1946-1949) και τον ρόλο της Γιουγκοσλαβίας. Επίσης υπάρχει υποφάκελος με έγγραφα της ΕΖΘ και ΕΖΛΘ προς το Υπουργείο Εξωτερικών που αποτελείται από υλικό, όπως τηλεγραφήματα, άρθρα ξένου τύπου και στατιστικά στοιχεία (τα τελευταία γενικότερα εμφανίζονται στον φάκελο “ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ”). Τέλος να σημειωθεί ότι ανάμεσα στο υλικό υπάρχουν πολλά έγγραφα στα Γαλλικά που συνήθως είναι πρωτότυπα κείμενα των διαπραγματεύσεων, ενώ άλλα φέρουν την ένδειξη απόρρητο και εμπιστευτικό).
Α΄Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών ή Διοικητικού ΟΛΘ