Η Ανώνυμος Εταιρία Λιμενικών Μεταφορών «Ο Ποσειδών» ιδρύθηκε στις 1925-11-17 στη Θεσσαλονίκη με διάρκεια τριάντα ετών, έδρα στην οδό Κουντουριώτη 27 και μετοχικό κεφάλαιο 5.000.000 δραχμές, διαιρεμένο σε 50.000 μετοχές των 100 δραχμών εκάστη, καθώς και 5.000 ιδρυτικούς τίτλους. Σκοπός της ήταν η μεταφορά, φόρτωση και εκφόρτωση εμπορευμάτων με πλωτά και χερσαία μέσα, εντός και εκτός λιμένος Θεσσαλονίκης, καθώς και η ίδρυση ναυπηγείων για την κατασκευή και επιδιόρθωση μεταφορικών μέσων.
Διοίκηση και Μέτοχοι
Οι ιδρυτές της προέρχονταν από τα πιο δραστήρια εμπορικά και βιομηχανικά στρώματα της πόλης: Αθανάσιος και Ζήκος Μακρής, Φιλάρετος Τσομπλεκτσόγλου, Δημήτριος και Ιωάννης Κουκουμπάνης, Μωυσής Μπενβενίστε, Χαίμ Πίγχας και Μάρκος Ναχμίας. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο ήταν εξαετές και συγκροτήθηκε από τους βασικούς μετόχους. Το 1934 η διοίκηση ανανεώθηκε, με πρόεδρο τον Γεώργιο Βαλτσάνη και μέλη τους βαρώνο Βίκτωρα Σίλλερ, Αθ. Μακρή, Φ. Τσομπλεκτσόγλου, Μ. Αναγνωστόπουλο, Ν. Παπαδόπουλο, Ορ. Νικολάου και Β. Ηλιάδη. Στις επόμενες δεκαετίες, διαδοχικοί πρόεδροι υπήρξαν ο ναυτικός πράκτορας Δημήτριος Νικολαΐδης και ο δικηγόρος Σπύρος Αραβάνης, ενώ ο Θεσσαλονικιός επιχειρηματίας Εδουάρδος Χίγκλεϋ υπήρξε μακροχρόνιο μέλος του Δ.Σ. Το 1956 η εταιρεία πέρασε στον έλεγχο της οικογένειας Ζαχαριάδη, με διευθυντή τον Μάκη Ζαχαριάδη.
Ρόλος στον Λιμένα και Μονοπωλιακή Θέση
Από τη σύστασή της, η «Ποσειδών» διαδραμάτισε καίριο ρόλο στη διακίνηση εμπορευμάτων και κατείχε πρακτικά μονοπώλιο στην παροχή πλωτών μέσων (φορτηγίδων, ρυμουλκών, πλοηγικών). Με την Ημερησία Διαταγή της Ελευθέρας Ζώνης υπ’ αριθ. 865 (1932-02-29) ρυθμίστηκαν οι όροι συνεργασίας της με το Δημόσιο και οι διαδικασίες φορτοεκφόρτωσης.
Η σημασία της για την τοπική οικονομία ήταν μεγάλη, αλλά συχνά αναδεικνυόταν το πρόβλημα επάρκειας στόλου: στις 1940-04-19 καταγράφηκαν μόλις 50 φορτηγίδες σε λειτουργία, αριθμός κρινόμενος ανεπαρκής για την αυξανόμενη εμπορική κίνηση του λιμανιού. Οι οικονομικές δυσκολίες της επιχείρησης, σε συνδυασμό με τις αναταράξεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν επέτρεψαν την άμεση ενίσχυση του στόλου.
Μεταπολεμική Περίοδος – Κοινωνικές Εντάσεις
Κατά τις δεκαετίες 1950-1960 η εταιρεία επανέκαμψε, εκσυγχρονίζοντας μέρος του στόλου της, αλλά παρέμεινε στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων με τα εργατικά σωματεία και τη διοίκηση της Ελεύθερης Ζώνης. Η συνάντηση του 1957 μεταξύ του Γενικού Διευθυντή ΕΖΘ Νικολάου Ζαρντινίδη και των εργατικών εκπροσώπων ήταν καθοριστική: τέθηκε ανοικτά το ζήτημα της κατάργησης του μονοπωλίου εργολαβιών, με στόχο μείωση του κόστους φορτοεκφορτώσεων, χωρίς μείωση ημερομισθίων. Η πολιτική της διοίκησης ευνοούσε την αύξηση μόνιμων εργατών και την ανεξαρτησία των σωματείων, αλλά οι εργάτες (εκπροσωπούμενοι από τον Ζήσιμο Γαλανό) διεκδικούσαν υψηλότερες αμοιβές, επισημαίνοντας ότι το ημερομίσθιο για 200 τόνους ήταν μόλις 50 δρχ.
Κατάργηση και Μεταβίβαση στον ΟΛΘ
Με το Ν.Δ. 449/1970 αναδιοργανώθηκε η διοίκηση του ΟΛΘ και θεσπίστηκε ότι όλες οι εργασίες φορτοεκφόρτωσης στον λιμένα (και εκτός παραβεβλημένων κρηπιδωμάτων) θα εκτελούνται αποκλειστικά από τον Οργανισμό «δι’ ιδίων μέσων και προσωπικού». Ο ΟΛΘ υποχρεώθηκε να προμηθευτεί τον απαιτούμενο στόλο φορτηγίδων, να αγοράσει τα μέσα της «Ποσειδών» και να προσλάβει κατά προτεραιότητα το προσωπικό της. Έτσι, το ιστορικό μονοπώλιο τερματίστηκε και η «Ποσειδών» έπαυσε να λειτουργεί έως τα τέλη του 1970, κλείνοντας έναν κύκλο σχεδόν μισού αιώνα παρουσίας στο λιμάνι.
